Skip to main content

Full text of "English Javanese vocabulary"

See other formats


UC-NRLF 


B   ^   E34   EbM 


i&k 


i#. 


ENGLISH 
JAVANESE 
VOCABULARY 

By 

D.  W.  EGNER 
(late    Chief  of  Head  Office  H.  A.  P.  M.) 


/ 


Published  by  the 
HOLLANDSCH^AMERIKAANSCHE  PLANTAGE  MIJ. 


Pj^SKu,'^ 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 

ES 

A 

Ngoko 

Kromo 

Abandon 

Tinggal 

Tilar 

Abbreviate 

Rfnkes 

Abhor 

Nyingkiri 

Abode 

Panggonan 

Panggenan 

Abolish 

Boowang 

Boochal 

Above 

Doowoor 

Nginggil 

About  (concerning) 

Moonggooh,  prakoro. 

Menggah;  prakavvis 

About  (more  or  less) 

Koorangloowih;  oodo 

Kirang  langkoong;  oo- 

koro; sawetoro 

do  kawis;  sawetawis 

Absent 

Ora  ono 

Boten  wonten 

Absurd 

Mookal;  moestayil 

Abuse  (scold) 

Misoohi 

Abundance 

Loowih  okeh 

Langkoong  katah 

Accelerate 

Ngenggalhake; 

Ngenggalhaken; 

ngrikatake 

ngrikataken 

Accessory 

Sekoothoo 

Accidentally  (by 

chance) 

Kabeneran 

Kaleresan 

Accident 

Aral;  waril;  sesan- 
doongan;  alangan 

Pambengan 

Accomplice 

Sekoothoo 

Account 

(an  accounting) 

Katrangan 

Account  for 

(settle  up) 

Itoong 

Et^ng 

Accountable 

Nanggoong 

Nanggel 

According  to 

MiTooroot;  nooroot; 
manoot 

Accompany 

Ngirid;  ngiringhake 

Ngiringdken 

Accuse 

Dakwo;  andakwo; 
googat;  pitenah 

Accustomed 

Biyoso;  koolina 

Accurate 

Titi;  patitis 

Acquainted  with 

Karoowan 

Kantenan 

Acquaintance 

Kawanoohan 

Active  (bustling) 

Moolet;  moobet; 
moobeng 

Add  (increase) 

Nambahi;  moowoohi; 
ngloowihi 

Mewahi;  Nglangkoongi 

Add  together 

Itoong 

Etang 

Add  (to  total) 

Ghoongghoong 

Additional 

Tambah 

Adequate 

Chookoop 

Chekap 

iw69G073 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Admissible 

Keno;  entook 

Kelilan;  keng-ing; 
kepareng 

Administer  (dose) 

Nyekoki;  djamooni 

Admonition 

Pitootoor; 

Pisandjang 

Adorn 

Ngrarcnggo; 

Adornment 

Rerenggan 

Adult 

Diwoso;  baleg 

Adulterate 

Malsoo 

Adversity 

Kasoosahan;  apes; 
chiloko 

Advance  (to  further) 

Majokake 

Madjengaken 

Advantage 

Bati;  oontoong; 
pikoieh 

Pikantook 

Advantageous 

Baten 

Advance  (progress) 

Moondak;  woowooh 

Mindak;  wewah 

.,     (improvement) 

Madjoo 

Madjeng 

,,     (of  money) 

Empingan 

„    (to  —  money) 

Ngempingl 

Affair 

Prekoro 

Prekawis 

Affection 

Tresno 

Affectionate 

Ngasih-asih 

Affecting  (moving) 

Ngeres 

Affirm 

Netepake;  namtokake 

— aken 

Afflicted 

Sedih 

Affliction 

Prehatin;  kasoosa- 
han; soosah 

Prehatos 

After-glow 

Chandik-olo 

Afternoon 

S6r6 

Sonten 

Afterwards 

Sawise 

Sasampoonipoon 

Again 

Maneh 

Malih 

Age  (one's  — ) 

Oomoor 

Age  (to) 

Dadi  toowo 

Dados  sepooh 

Age  (middle) 

Setengah  toowo 

Setengah  sepooh 

Aged 

Toowo 

Sepooh 

Aggrieved 

Sedih 

Aggravate 

Ngabotake 

Ngawrataken 

Ago  (past) 

Wis  ono 

Sampoon  wonten 

Agreed 

Chotchog;  ngroodjooki 

Agreement  (an) 

Chondong;  choondook; 
chotchog 

Agriculture 

Elmoo  tctancn; 
wong  tani 

Aim  (take) 

Ngfntjeng;  ngepas 

Aim  (intent) 

Sedjo;  karep;  niat 

Alarm  (to) 

Angedandap;  dadi  ati 

Dados  manah 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Alarmed 

Kaget 

All 

Kabeh 

Sedoyo 

Allotment  (an) 
Allow 

Pandooman;  bagijan 
Ngidheni 

Allowance  (an) 

Tjadong 

Allowance  (to  give  an) 

Nyadongi 

Almanac 

Layang  penanggalan 

Almost 

Meh 

Alone  (lonely) 

Sepi 

Sepen 

Aloud 

Seroo 

Alter  (to) 

Ngowahi;  di  owahi 

Ngewahi 

Alteration 

Owah-owahan 

Ewah-ewahan 

Amazed 

Eram;  goomoon 

Amazing 

Ngeram-erami 

Ambush  (to) 

Andoodoot 

Amend 

Ngowahi 

Ngowahi 

Amicable 

Rookoon;  Gooyoob 

Amicably 

Rookoonan 

Amiss  (wrong) 

Loopoot 

Lepat 

Amiss  (to  take  off) 

Dadi  atine 

Dados  manahipoon 

Amount 

Chachah 

Chachahipoon 

Ample 

Rowo 

Amuse  oneself 

Dolan-dolan 

Angel 

Miayekat;  moloikat 

Anger 

Srengen 

Angry 

Nesoo;  sengit;  srengen 

Animal 

Khewan 

Ankle 

Kemiri 

Annihilate 

Ngroosak 

Ngrisak 

Annoying 

Ang-el;  rekoso 

Rekaos 

Antipathy 

EUk 

Anxious 

Kroso  kwatir 

Kraos  kwatos 

Ant 

Semoot 

Anyway  (at  any  rate) 

Destoon 

Apartment    (compart- 

Sentongan 

ment) 

Apparent 

Karoowan 

Kantenan 

Appease 

Ngadjani 

Apparatus  (tools, 

Piranti 

Pirantos 

implements) 

Appearance  (facial) 

Oolat 

Appetizing 

Enak 

E'tjo 

Appetite  (desire  for) 

Soodi 

Appear  (show  oneself) 

Moro 

Appear  (come  out) 

Metoo 

Medal 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Applaud 

Appointment  (make  an) 

Approach 

Approve 

Ardor 

Arduous 

Are 

Area 

Argue  (with  oneself) 

Arm  (upper) 

Arm  (lower) 

Arm  in  arm 

Army 

Argument 

Arouse  (to  wake) 

Arrange 

Arranged  (in  order) 

Arrears  (in) 

Arrow 

Article  (thing) 

Ascend 

Ash 

Ashamed 

Ask 

Ask  (request) 

Aspire 

Assist 

Associate'  (be 

friendly  with) 
Astonished 
Astonishing 
Astonish 

Atom  (atom-like) 
Attached  (by  affection) 
Attempt 
Attempt  (a  try) 
Attempt  (to  try) 
Attend  (look  after) 
Attentive 
Attractive 
Attraction  (charm) 
Auction 
Audacious 
Audible 
Augment 


Ngoko  Kromo 

Nyooraki 

Perdjandjian;  semayan      Semadosan 

Mcirek;  nyedak 

Ngrodjongi;  ngroodjooki 

Oolad 

Rekoso  Rekaos 

Ono  Wonten 

Loomah 

Goonem  roso  Ginemraos 

Bahoo  (Bow) 

Tangan 

Gandengan  tangan 

Bolo 

Katerangan 

Googah 

Noto 

Toto;  wis  toto 

Gheter;  Ghoometer 

Panah 

Barang 

Moonggah 

Awoo 

Isin;  wirang 

Takon 

Ndjalook 

Moorih 

Tooloong;  Rewang 

Tepoongan 

Ngeramhake 

Ngeram-erami 

Eram;  ghoomoon 

Lemboet 

Leket 

iNgiakoni 

Poorih;  pamoorfh 

Tjobo 

Ngroomat 

Titi 

Endah 

Kasengsem 

Leiang 

Kendel 

Keroongoo  Mireng 

Woowooh;di-woewoehi      Dipoon  wewahi 


Djemparing 

Minggah 

Lingsem 

Tak^n 

Nedo 

Renchang 
Tepangan 

Ngeramaken 

Lemboet 

Nglampahi 

Tjobi 
Ngrimat 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Augury 
Aunt  (young) 
Aunt  (old) 

Author 

Authority 

Authority  (to  exercise) 

Authorize 

Authorization 

Aversion 

Avericious 

Avocation 

Avoid 

Await 

Awaken  (cause  to) 

Aware 

Away 

Away  (to  drive) 

Away  (to  throw) 

Awkward 

Awl 

Awry 

Axe 


Ngoko 

Ngalamat 

Bibi 

Oowa  wadon:  si  wo 

wadon 
Sing  nganggit 
Koowoso 
Ngoowasani 
Ngoowasak-ake 
Wewenang 

Loomooh;  elik;  sootik 
Medit;  koomed;  tjetil 
Pekareman 
Nyingkiri 
Nglarangi 
Googah 
Werooh 
Dalan 
Di-oosir 
Di-boowang 
Kidoong 
Tjoblos 

Dojong;  mencheng 
Pethel  (P-tel) 


Kromo 


Oowo  estri 

Ingkang  nganggit 
Koowaos 
Ngoewaosi 
Ngoewaosaken 


Ngawisi 

Soomerep 
Mergi 

Dipoen-oosir 
Dipoen-boochal 


Back 

Geger 

Backbone 

Oolo-Oolo 

Bad 

OIo 

Awon 

Bad  (wicked) 

mBeler  (Blr);  nakal 

Baffle 

Wooroong 

Sande 

Bag  (sack) 

Karoeng;  kasang 

Bag  (pocket) 

Kantong 

Bag  (money) 

Kampil 

Baggage 

Barang 

Bail  (to  —  water) 

Nawoo 

Bait 

Pootjook 

Balance  (remainder) 

Keri 

Balance  (weigh 

Timbangan 

machine) 

Bald 

Bootak 

Ball 

Bola 

Ball-shaped 

Balendook 

Bank-note 

Doowit  kertas 

Yotro  kertas 

Bang  (to) 

N'dodog 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Bank  (a) 
Bank  (of  river) 
Bark  (to) 
Barbcrous 

Bare  (of  things) 
Bare  (of  body) 
Bark  (tree) 
Barracks 
Barter 

Barrel 

Basin 

Base  (vile) 

Basket 

Basketry 

Bat 

Bat  (fruit  — ) 

Bathe 

Bath-place 

Beach 

Beacon 

Bean 

Beans  (long) 

Bear  (endure) 

Bear  (fruit) 

Beard 

Bearing  (one's) 

Beast 

Beast  (wild) 

Beat  (lightly) 

Beat  (heavily) 

Beat  (heart) 

Beat  (clothing,  etc.) 

Beautiful 

Because 

Because  of 

Beckon 

Become 

Bed 

Bed-room 

Bee 

Beef 

Before  (in  front  of) 

Before  (previous) 


Ngoko 

Bale  arto. 
Pinggir 
'Ndjoegoeg 
Kasar;  koorang 

adjar;  siyo 
Nglinjam 
Oodo;  woodo 
Babahan 
B^teng 
Ooroop-ooroopan; 

idjollan 
Wadah;  tong 
Peskom  (pskom) 
Doorsilo 

Wakool;  krandjang 
Nam-naman 
Kampret;  lowo 
Kalong 
Ahdoos 
P-ahdoos-an 
Pesisir;  gisik 
Andjir 
Kachang 
Boontjes 
Tahan 
Awoh 
Djenggot 
Tenogo  (tnogo) 
Kewan 
Kewan  galak 
Nyabedh 
Menthoong 
Degdegan;  terataban 
Keboot  badak 
Betchik 
Sebab;  awit 
Mergo;  sebabe 
Ngavve;  ngawe-awe 
Dadi 
Patooron 

Panggonan  tooroo 
Tawon 
Daging  sapi 
Ngarep  (Ing  arep) 
Sa-d66roonge 


Kromo 


Kirang  adjar 


Koro  boonchis 


Sa^ 

Mergi;  sebablpoen 

Dados 
Pa-tilem-an 
Panggenan  tflem 

Daging  lemboo 

Ngadjeng 

Sa-dereng-ipoon 


[.ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Beg 

Beggar 

Begin 

Beetle  (coconut) 

Beetle  (ordinary) 

Behind  one  another 

Behind 

Behaved  (well-) 

Being  (existing) 

Belief  (religious) 

Bell 

Belongings 

Beloved 

Below 

Bench 

Bent 

Benefit 

Benefactor 

Besides  (additional  to) 

Bet  (to) 

Betrothal 

Bewildered 

Biassed 

Bid  (offer) 

Big 

Bill  (account) 

Bill  and  coo 

Billiards 

Bind  (to) 

Birth 

Bird 

Birth  (of  animals) 

Birthday 

Bird-cage 

Bite  (insect) 

Bite  (of  animal) 

Bitter 

Bitterness  (resentment) 

Bit  (a  little  portion) 

Black 

Blacksmith 

Blame  (to) 

Blank  (an  interval) 

Blaze  (of  flames) 

Blemish 


Ngoko 

Ngemis 

Wong  ngemis 

Ngawiti;  nglekasi; 

Koombang 

Walang 

Roontoon;  temroontoon 

Boori;  ing-boori 

Werooh  toto  kromo 

Ka-anane 

Aggomo 

Lontjeng  (lontcheng) 

Dooweq 

Sing  di  demen-i 

Ngisor  (Ing  ngisor) 

Am-ben 

Nehkook;  mlengkoong 

Oontoeng;  begdjo  (bedjo) 

Pmbodjo  kromo 

Djaba-ne  ikoo 

Totohan 

Pahtchangan 

Bingoong 

Hon  iionen;  ngiloni 

To  wo 

Gede 

Layang  itoongan 

Prenes 

Main  bal 

Naleni 

Wetoo;  layir;  weton 

Manook 

Manak 

Dino  wetohn 

Kooroongan  manook 

Antoop 

Tjokot 

Payit  (pait) 

Kakoo  atine 

Setitik 

Ireng 

Pande 

Nootooh 

Let 

Menter 

Delemok 


Kromo 

Tiyang  ngemis 


Wingking;  ing  wingking 
Soemerep  -toto  kromo 
Ka-w6ntenan-ipoon 
Ag-gami 

Gadahan 

Ingkang  dipoon  remen-i 

Ngandap 


Djawenipoon  pooniko 


Tawi 

Agheng 
Serat  etangan 


Nangsooli 
Wedal 
Peksi  (pksi) 

Dinten  wedalan 
Sengkeran  pksi 


Kaken  manahipoon 

Sekedfk 

Tjemeng 

Netah 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Bless  (to) 

M'berkat 

Blind 

Pi-chek  (pi  chak) 

Blood 

Getih 

Rah 

Bloom  (to) 

Kembang 

Sekar 

Blot  (a) 

Delemok 

Blotting-paper 

Kertas  balobor 

Blow  (to) 

Damoo;  sebool 

Blows  (the  wind  — ) 

Ono  angin 

Wonten  angin 

Blow  away 

Kaboor 

Blow,  with  fist 

Djotos 

Blow  (a  slap)  on  head 

Tabok;  tempiling 

„     on  body 

Cheblek 

Blow  (nose) 

Sisih  (sihsih) 

Blue 

Biroo 

Blunt 

Ketool 

Board(a) 

Blabagh 

Board(to) 

Moonggah  kapal 

Minggah  kapal 

Boast  to 

Oomookh  (hoomook); 
soombar 

Boaster 

Wong  oomook 

Tiyang  oomook 

Boat  (row) 

Skochi;  sampan 

Boat  (ship) 

Praoe  kapal 

Baito  kapal 

Bodkin 

Choblos 

Bodice 

Kotang;  entrok 

Body 

Awak 

Badan 

Boil   ( —  water) 

Oomob 

Boil    generally 

Anggodog 

,,     rice 

Ngliwet 

,,     a 

Woodoon 

Bold 

Kendl;  wani 

„     impudent 

Ora  weroeh  isin 

Boten  soemerep  i 

Bolt  (lock) 

Slorok 

Bond  (guarantor) 

Tanggoong 

Tanggel 

Bonus 

Woowoohan  gadjih 

W'ewahan  gadjih 

Bone 

Baloong 

Tohsan 

Book 

Layang;  bookoo 

Serat 

Boorish 

Ganas 

Border 

Pinggir 

Born 

Metoo 

Medal  (medahl) 

Bottom 

Dasar 

Bottle 

Gendool 

Brag 

Oomook;  soembar 
(soombar) 

Braggart 

Tookang  oomook 

Brains 

Ootek 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Bran 

Branch 

Brass 

Brave 

Bread 

Break 

Break  in  two  (split) 

Break  (cut)  througli 

Break  (a  crack) 

Break  into  (burgle) 

Breakfast 

Breast 

Breath 

Breathe 

Bribe(to) 

Bribe(a) 

Bride 

Bridge  (large) 

,,       (small,  foot) 
Bridle 

Bright-colored 
Bright   (dazzling) 
Bright   (clear) 
Bright   light 
Bright   (brilliant) 
Bring  up  (rear) 
Bring  forth 
Bring  (to) 
Bring  near  (to) 
Broad 
Broaden 
Broken 
Brother 
Brothers 
Brother   (older) 

(younger) 
Brother-in-law 
Bronze 
Bruised 
Brush 
Brush  (to) 
Bucket 
Buffoon 
Bug 


Ngoko 

Dedak 

Pang 

Tembogo 

Wani;  kendl 

Ro-ti 

Roosak;  ngroosak 

Seegar 

Toogel;  pootoong 

Bntet 

Ambabah;  ambobol 

Sarapan 

Do-do 

Napas;  hambeghan 

Ambeghan 

Bsel  (besel) 

Beselan  (bselan) 

Penganten  wadon 

Kreteg  (krteg) 

Wot  (wut) 

Apoos  (apus) 

Goomyoor 

Silo  (soolap) 

Terang;  padang 

Menchorong 

Pating  penchorong 

Moolosoro;  ngroomat 

Ngetok-ake 

Nggowo 

Chedak-hake 

Ombo  (ombaw) 

Ngombro-ombro 

Wis  roosak 

Sedooloor  lanang 

Kakang-adi 

Kakang 

Adi 

Ipey-lanang 

Soowoso 

Goomyah 

Sikat 

Nyikat 

Timbo 

Badoot 

Walang 


Kromo 

Tembagi 
Risak;  ngrisak 


Penganten  istri 


Terang 


Ngrimat 

Ngedalaken 

Mbekto 

Chelak-haken 

Wiyar 

Sampoon  risak 
Sederek  djaler 


Ipey-djaler 
Soo-wa-os 


10 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Build  (to) 

Gawe  (make;  do) 

Darnel 

Ngedeg-ake 

— aken 

Build  (stature) 

Dedeg 

Bump  (to  stub) 

Ksandoong 

Bump  against 

Noon-djang 

Bunch  (a) 

Tekem;  sa-tekem 

Bunch  of    rice  ears 

Sa  potjong;  potyongan 

2  bunches      ,,      „ 

Sa-gedeng 

Burglary  (breaking 

Ambabah 

into  house) 

Burdened  (handi- 

Rikooh 

capped) 

Burn  (to) 

Ngobong 

Besmi 

Burn  oneself 

Kslomod 

Business 

Dagang 

Busy  (bustling) 

mobat  mabit 

But 

Nanging 

Butcher 

Djagal 

Butter 

Mertego 

Buttom 

Benfk 

Button-hole 

Bolongan;  leng  benik 

Butterfly 

Koopoo 

Buy 

Tookoo 

Toombas 

Buy  on  credit 

Nanggoong 

Nanggel 

By  (with) 

Karo 

Kalijan 

By  (through;  at) 

Ing 

Ingkang 

By  and  by 

Mngko 

Mangke 

By  means  of 

Lantaran 

Cabbage 

Cabin 

Cabinet-maker 

Cakes 

Cage 

Call  (to) 

Call  (loudly,  from  a 

distance) 
Calf 

Calf  of  leg 
Callosity 
Calculate 
Calm 
Calm  (to) 


Kobis 

Gubook 

Oondag-i 

Panganan  Tetedan 

Kooroongan  Sngkeran 

Oondang;  tjelook-tjelook 

Sroo;  bngohk 

Pdet 

Kenthol 

Kapal 

NgtHoong  Ng^ang 

Sabar;  ehring 

Sabar; sar^h 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


n 


Calm  (manner) 
Calamity 

Calumny 

Can 

Can  (able) 

Canal  (ditch) 

Candle 

Cane 

Cape 

Capital  (in  trade) 

Cap 

Capsize 

Card-playing 

Care  (precaution) 

Care  for  (look  after) 

Careful 
Careful  (be) 
Careless  (foolhardy) 

Careless  (negligent) 

Careless  (forgetful) 

Caress    (a  child) 

Caress  (an  adult) 

Carp 

Carpenter 

Carriage 

Carriage  (appearance) 

Carry  (to) 

,,      on  shoulder 

,,       on  arm 

,,       on  hip 

,,      on  back 

,,       on  head 

,,       something  light 
Cart 
Cat 

Cash  (payment) 
Case  (in  case  of) 

Cattle 
Caterpillar 
Catch  (seize) 
Cattle-thief 


Ngoko 

Lirih 

Tiwas;  kachilakan 

rentjono 
Ngalah 

Bleg;  kemrakas 
Keno;  biso 
Wangan;  kalfen 
Lilin 

Teken;  pendjalin 
Podjok 
Pawitan 

Krepoos;  kethoo 
Glewang  (glehwang) 
Main 

Prayftno;  weweko 
Ngopeni;  ngroomati; 

roomat 
Titi 
Ati-ati 
Tanpo  pikiran;  tanpo 

di-pikir 
Teledor;  slfeder 
Kaloopootan 
Ngoongroom 
Ngoongroom 
Wewa'onan 

Oondagi;  tookang  kayu 
Kreto;  reto 
Tenogo 
Joopook 
Mikool 
Bopong 
Ngindit 
Gendong 
Nyoonggi 
Tjangking 
Grobagh 
Kootching 
Kntcheng 
Bab;  ka-anan;  saoopomo 

menowo 
Sapi 
Ooler 

Nyekel;  nyandak 
Tfngan;  wong  tingar 


Kromo 

Ngawon 
Kenging;  saged 

Pndjatos 


Rimat 

Atos-atos 

Boten  ngangge  dipoon 
pikir  (manah) 

Kalepatan 

Toekang  kadjeng 

Mendet 
Ngrembat 


Ka-w6ntenan;  menahwi 

sa-oopami 
Lemboo 

Nyepng 
Tiyang  tingar 


12 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Cause  (to) 

Cause  (origin) 

Cautious 

Caution  against  (to) 

Cease 

Ceiling 

Celebrated 

Cement 

Cemetery 

Center  (of  circle) 

Certain 

Chair 

Chalk 

Challenge 

Chance  (by)  luckily 

Chance  (by) 

Change  (alteration) 

Change  (to) 

Change  (exchange) 

Changeable  (fickle) 

Channel  (river) 

Chant  (Koran) 
,,       (stories) 

Chapel 

Charge  (complain 
against) 

Charge  (with  respon- 
sibility) 

Charming 

Character  (nature) 

Chastise  (a  child) 

,,        (by  judicialsen- 
tence) 

Chatter   (from  cold) 

Chatter   (from  fear) 

Cheap 

Cheat  (a) 
„      (to) 

Cheek 

Check  (to)  (stop) 

Cheer  (to) 

Chess 

Chess-board 


Ngoko 

Andadekake 
Djalaran;  awit 
Ati-ati 
Wangsit;  ilihfiihk 

(ilihk-ilihk) 
Leren 
Piyan 

Kondang;  misoowoor 
Looloogh 
Koobooran 
Pooser  oobeng 
Nyoto;  karoowan 
Krosi 

Kapoor  welondo 
Tantang;  mantang 
Ka-beneran 
Pinoodjoo 
Owah 
Ngowahi;  ngowahake; 

salin 
Nookarake 

Ora  tetep;  ora  mantep 
An  yep 
Ngadji 
O6ro-66ro 

Langgar;  pamoodjan 
Sesahid;  kesrcmpet 

Nempooh 

Endah 

Dasar;  Watk  (watek) 

Pawlaw 

Ngookooni 

Chatook-an 

Goometer  (gmeter) 

Moorah 

Tookang  ngapoosi 

Nyapoosi;  goroh 

Pi  pi 

Nahan;  ngandegh 

Nyoorak-i 

Tjatoor 

Blabag  tjatoor 


Kromo 

Andadosaken 

Atos-atos 


Misoowoor 

Sa-estoo;  kanten-an 
Kapoor  welandi 
Ka-leres-an 

E'wah 

Ngewah-haken; 

ngewahi  santoon 
Nookaraken 
Boten  tetep 

Ngaos  (nga-os) 


Meerah 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


13 


Ngoko 

Kromo 

Chest  (a  large) 

Grobog 

Chest  (ordinary  box) 

Wadah;  lemari 

Lemantoen 

Chest  (body) 

Dodo 

Chew 

Mamah 

Chewing-tobacco 

Soosoor 

Chick 

Piyik 

Chicken 

Pitik 

Ayam 

Chief 

Loorah 

Child 

Bo-chah 

Lare 

Child-birth 

Lai-hir 

Chimney 

Semprong 

Chin 

Djang-goot 

Chisel 

Tatah 

Children 

Bo-chah-bo-chah 

Chop  (to)  (fine) 

Chachag 

Chop  (to — .wood,  etc.) 

Ngetok 

Chose  (to) 

Pilih;  milih 

Chosen 

Dipilih 

Dipoon-pilih 

Cigar 

Srootoo 

Circle  (circumference 

Koobng 

bounds,  etc.) 

Circulate  (to  —  around) 

Mider-mider 

,,          (to   revolve) 

Moobng 

Circumference 

Oobng 

Circumstance 

Ka-anan 

Kawontenan 

City 

Kootho 

Kitho 

Civil  (polite) 

AIoos 

Clay 

Lempoong 

Clay-worker 

Kundi  (koondi) 

Clean 

Resik 

Clean-minded 

Sootji  (soochi) 

Clean  (with  water) 

Koombah 

Clear  (water) 

Bening;  wening 

Clear  (plain) 

Genah;  terang,  cheto 

Clear  away 

Nyingkirake;  singkirake 

— aken 

Clever 

Pinter;  prigel 

Cleverness 

Ka-bisan 

Kasagedan 

Clerk 

Jooroo  toolis 

Jooroo  serat 

Clock 

Djahm;  lontcheng 

Close  (near) 

Prak     (Perak);  tjedak; 
meh 

Chelak  (chlak) 

Close 

fneb;  tootoop 

Cloth 

Sangkelat; 

Cloudy 

Boodeg  (boodg); 
mndoong 

14 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Cloud 

Megho  (maykho) 

Clothes 

Sandangan;  penganggo 

P'ng-anghe 

Club  (society) 

Sarikat 

Clump 

Kloompook-an 

Klempakan 

Climb 

Menek;  moonggah 

Minggah 

Clog  (to) 

Pepet  (ppet);    bendoong 

Coachman 

Koosir 

Coal 

Areng  watoo 

Areng-selo 

Coal  (a  live) 

Mowo 

Coarse   (quality) 

Kasar;  koorang  adjar 

Kirang  adjar 

„        (conduct) 

Koorang  adjar 

Coast 

Darat;  gisik 

Coercion 

Pekso  (pkso) 

Coffin 

Terbelo  (trblo) 

Coincidence 

Pinoodjoo;  noodjoni 

„       (by) 

Anoodjoo 

Coke 

Areng 

Cold 

Adem 

Asrep 

„      (a) 

Pilegh 

Collapse 

Ambrook;  roobooh 

Collect 

Ngoompoolake 

Ngempelaken 

Collide 

Natab;  noombook 

Collision 

Pn-natab;  pn-noombook 

Color 

Roopo;  warna 

Roopo;  warni 

,,     of  horses 

Doles 

Come  here! 

Mrene  (mray-nay) 

Mriki 

Coming  (the  —  week) 

Ingarep;  hingarep 

Ngadjeng 

Commend   (to) 

Ngalem 

Command  (to) 

A'kon 

Aken 

(a) 

Konkon-an;  prentah-an 

Kenken-an 

Comfortable 

Seneng 

Console 

Lipcor 

Companion 

Raywang;  kontcho; 

Rentchang 

Compact 

Ringkes  (ringkss) 

Competent 

Biso;  w^nang 

Complaint 

Mesghool;  grentes; 

Company 

Koompool-an 

Kempalan 

Complete  (enough) 

Genep;  Pepak  (p'pak) 

Djangkep 

Complete  (to) 

Ngrampoong-ake; 

—  aken 

Complete  (finished) 

Rampoong;  wis 
rampoong 

Sampoon  — 

Complexion 

Goowoyo 

Compulsion 

Pk'so 

Compare 

Nanding;  nimbang 

Comparison 

Pnanding  (P-nanding) 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


15 


Complain  against 

Complicated 

Comb 

Comrade 

Communicate  (inform) 

Comment  (written) 

Come  out  (appear) 

Come  out 

Compose 

Compile 

Compilation 

Compunction 

Comic 

Concord 

Conceal 

Conclusion  (decision) 

Concerning 

Conduct  (one's) 

Continuously 

Contagious 

Condemn 

Consider 

Conscious 

Confess 

Confusion 

Confession 

Confidential 

Confinement  (birth) 

Concise 

Consent 

Conscience 

Contaminate 

Continuous 

Contend  (verbally) 
Contribute 
Contents 
Content  (peace) 

Contentment 
Contract 

Contrary  (mulish) 
Contradict 


Ngoko 

Ang-googat;  ngelach 

Broowet  (broowt) 

Djoongkat 

Kontjo;  rewang 

Ngatoorake 

Tchatetan 

Karoowan 

Metoo 

Gawe 

Ngoompoolake 

Koompoolan 

Getoon  (gtoon); 

kedoohoong 
Lootchoo 
Rookoon 
Ngoompet;  delik 
Wekasan 
Moonggooh 
Solah  tingkah 
Tansah 
Toomoolar;  temoolar; 

noolar 
Cha-chad;  nyatchad 
Anggrahito;  mikir 
Eling;  emoet 
Ngakoo 
Koorang  toto 
Png-akoo 
Wadi 

Babar;  manak 
Ringkes 
Idin 

Angen-angen; 
Noolari 
Tansah;  tan  pegat 

(pugat)  tan  pedot 
Tootoor 
Ooroonan 
Isi-sooroso 
Seneng  (sen-ng); 

kedoogo 
Sooko  reno 
Pradjandji-an 
Sooloyo 
Mad-dhoni 


Kromo 


Rentchang 
— aken 

Kantenan 
Medal  (mdal) 
Damel 

Ngempal  aken 
Kempalan 


Menggah 


Manah-manah 

Enget 

Ngaken 

Kirang  tata 

Png-aken 

Wados 


Sandjang 

— sooraos 
Kedoogi 


Ma-beni 


16 


ENGLISH  JAVANESE   DICTIONAR' 


Ngoko 

Kromo 

Contumely 

Pangolo-olo 

Pangawon-awon 

Convenient 

Gampang 

Gampil 

Conveyor  (ship;  horse, 

Oombal;  momotan 

etc.) 

Convulsions  (of  child) 

Loro  sawan 

Sakit  sawan 

Convulsive 

Kedjet-kedjet 

Conversation 

Pagooneman; 

Pagineman; 

tjetjatooran 

pawitjantenan 

Conjecture 

Kfro-kfro 

Kinten-kinten 

Conjurer 

Tookang  s661ap;djantoi 

or 

Connection  (scam; 

Samboongan 

Sambetan 

suture,    etc 

•) 

Conflagration 

Moobal-moobal 

Contrite 

Ghetoon 

Contrive 

Ngrigen 

Consummate 

Hootomo;  sampoorno; 
sah 

Contempt 

Pa-ngino 

Connected 

Ang-gandeng 

Construct 

Gawe  (gah-weh) 

Da  mi 

Cool  (fresh) 

Seger;  kapenak 

Saketjo 

Cool  (manner) 

Kalis 

Cooking 

6lah-6lah 

Ochal-ochal 

Cook    rice  (to) 

Nglfwet  (ngliwt) 

Cook    rice  (by  steam) 

Adang 

Cook  (boil) 

Ang-godog 

Cooking  (bubbling  of 

Oomob 

boiling  water) 

Copy  (a) 

Tooroon-an 

Copper 

Tembogo 

Temb^gi 

Corral 

Kandang 

Correct 

Leres;  bener 

Corn 

Jagoong  (djagoong) 

Corner  (inside  &  outside)  Podjok 

Cord 

Tali 

Tangsool 

Corpse 

Jisim;  mayid 

Costs 

Wragad 

Cotton  (raw) 

Kapas 

Cotton  cloth 

Mori 

Monten 

Counterfiet 

Palsoo 

Counsel  (to) 

Pitootoor 

Counsel  (take  —  with) 

Remboogan 

Rembagan 

Cough 

Watook 

Countenance  (face) 

Rai;  oolat 

Country  (one's) 

Negoro 

Negari 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


17 


Courageous 

Courier 

Course  (of  dinner) 

Course  (direction) 

Court  (palace  grounds) 

Course  of  time  (in) 

Course  (to  lay  a  —  ) 

Count  (to) 

Courteous 

Cover  with  lid 

Cover  (spread  over) 

Cover  one's  face 

Cover  with  blanket 

Cover  (arrange)  table 

Crack  (a) 

Crack  (wide) 

Cradle 

Craft  (crafty) 

Cramp 

Craw-fish 

Crawl  (humans) 

Crawl  (insect) 

Crease  (to) 

Crease  (a) 

Crevice 

Creep 

Creep  into 

Credit  (on) 

Creditor 

Credulous 

Crest  (peak) 

Crime 

Criminal 

Cripple  (a) 

Crippled 

Crop 

Crow 

Croon 

Crooked 

Cross  (mark) 

Cross  (to  — river,  etc.) 

Crowd 

Crowd  (to) 

Cruel 

Crust  (surface) 


Ngoko 

Wani;  kendel 

Pe-layangan 

Panganan 

Playoo;  toodjoo 

Keraton;  kedaton 

Ing  lawas 

Noodjoo 

Wilang;  itoong 

Toto  kromo 

Nootoopi 

Nyasabi;  di  sasabi 

Krookoop;  ngrookoop 

Kemool;  ngemooli 

Toto  medjo;  noto  medjo 

Bentet;  rengat 

Bengkah 

fyoonan 

Joolig 

Likaten 

Oorang 

Mbrangkang;  brangkang 

Gremet  (grmet) 

Nglempft 

Lempit 

Pfngget 

Mrangkang 

Ambloosook 

Tanggoongan 

Kang  ngootangi 

Kami-ghoogon 

Poontjak  (poonchak) 

Penggawe  olo;  doorsilo 

Doordjono;  wong  doorsflo 

Pintchang 

Tandooran 

Gagak 

Rengeng-rengeng 

Bengkong 

Tondo  prapatan 

Nyabrang 

Wong  okeh 

Djedjel 

Siyo-siyo 

Koolit 


Kromo 

Pa-s6rdt-an 

Tetedan 

Pladjeng 

Ing  lami 

Wichal;  etang 

Dipoon  sasabi 


Tanggelan 
Ingkang  njambooti 
Kami  ghegan 

Pndamel  awon 
Tiyang  doorsflo 


Tanem-an 

Tondo  poro-skawan 
Tiyang  katah 


18 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Crush 

Cry  (weep) 

Cry-out 

Cucumber 

Cultured 

Cunning 

Cup 

Cup-board 

Current 

Curry  (a  horse) 

Curry-comb 

Curtain 

Curtail 

Custard 

Custom  (fashion) 

Cut  (to  wound) 

Cut  (to  — through) 

Cut  off 

Cut  wood 

Cut  (to  shear) 

Cut  (to  slice) 


Ngoko 

Ngf-chak 

Nangis 

Seroo;  djerft-djerft 

Timoon 

AIoos;  toto  kromo 

Djulig;  chooliko 

Chankir  (tjankir) 

Lem^hri 

Kalen 

Nglabrak;  ngerok 

Kerok 

Smbagi;  klambii 

Sjuill  (Se-djuill) 

Jenang 

Choro;  tooman;   manooh 

Deres 

Ngetok 

Ngetok 

Ngetok  kayu 

Ang-goonting 

Ngradjang;  ngiris 


Kromo 


Lemantoon 


Ngetok  kadjeng 


Daily 

Dagger 

Dam  (a) 

Damage 

Damp  (place) 

Damp  (thing) 

Damp  (foggy) 

Dance 

Dance  party 

Danger 

Dangerous 

Dare 

Daring 

Dark  (of  colors) 

Dark  (night) 

Dark  (pitch  dark) 

Daughter 

Dawdle 


D 

Sa  dino  dino;  saben 

dino 
Keris;  soodhook 
Ambendoong 
Roosak 
Oomes 
Malem 
Pedoot 

Jogcd;  anjoged 
Tayooban 

Boyo  pakewooh;  kwatir 
Ngoowatiri 
W'ani 
Kendel 

Too  wo;  warno  too  wo 
PetcMig 
Peteng  dedet 
Anak  wadon;  botchah 

wadon 
Tal^dor 


Sadinten-dinten; 
saben  dinten 


Risak 


Boyo  pakewet 
Ngoowatosi 
Pooroon 
Kendel 
Warni  sepooh 


Lare  estri 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


19 


Ngoko 

Kromo 

Dawn 

Padyar;  esook  oomoon- 

Endjing  oomoon- 

oomoon 

oomoon 

Day 

Dino 

Dinten 

Day  after  tomorrow 

Emben 

Day  before  yesterday 

Wingi-ne 

Winginipoon 

Day   (morning) 

Esook  (asook) 

Endjing 

(noon) 

Wayah  bedoog 

Wanchi  bedoog 

(afternoon) 

Awan 

Siyang 

(evening) 

Sore 

Sonten 

(night) 

Wengi 

Daloo 

Dazzled  (blinded) 

Silo,  soelap,  kilat, 

Dead 

Mati;  adjal 

Tilar;  pedjah 

Dead  (the) 

Wong  mati;  sing  mati 

Tiyang  pedjah 

Deaf 

Boodeg 

Deaf-mute 

Bisoo 

Deal  (divide) 

Andoom;  ambagi 

Dear  (beloved) 

Manis 

Dearest  (value) 

Adji;  rego 

Aos,  regi 

Death 

Pati 

Pedjah 

Death  sentence 

Ookooman  kisas; 

ookooman  mati 

Ookooman  pedjah 

Debts 

Ootang 

Nyamboot 

Debtor 

Kang  ootang 

Ingkang  nyamboot 

Decay . 

Boobrah;  bobrok 

Bibrah 

Deceive 

Ngapoosi;  goroh 

Decent 

Patoot;  werooh  toto 

Pantes;  soomerep  t 

Deceit 

Tjidro 

Decide 

Mootoos 

Declaration 

Toto 

A'tooran 

Decline    (deteriorate) 

Bobrok;  boobrah 

Bibrah 

Decline    (refuse) 

Nampik 

Decorate 

Ngrenggo 

Decoration 

Rerenggan 

Decree 

Pepatyak 

Deed 

Ge-gawe-an 

De-damel-an 

Deep 

Djero  (jero) 

Lebet  (Ibet) 

Deer 

Menjangan(mendjangan)  Sangsam 

Defend 

Nglawan 

Defer 

Nyerantak-ake 

Nyerantak-aken; 
njerantos-aken 

Deficit 

Koorang 

Kirang 

Define 

ngGenah-ake;  nerangake 

—  aken 

Deflate 

Kempes 

Defy 

Nyoombari 

Delicious 

Enak  banget 

Etcho  sanget 

20 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Defiberate 

Rem: " 

Rembagan 

Delay 

' ;      ■              .       - 

Nyerant05-iken 

DeUght 

- 

Deiiriuni 

-      -  -         ? 

Deliver  (to) 

.'■■-_.: —  --. 

Mi 

Deliver  (give)  up 

Ngool'Xjngake 

Nr 

Demolish 

A----'-ih 

Ar 

Demonstration 

del6gb-an 

T:- 

Denounce 

'  ■    -  - 

Deny 

Depart 

Macgkat: 

Bida: 

!-.-_—          ----           --^r^  —  ^- 

-    ...... 

Socwe-£ 

D'. 

r  "  " 

E)epreaate 

Depressing 

::-- -  — 

Deserted 

Soowoong 

Sooweng 

Descend 

'.'':'■ 

Meriak-"-:-:" 

Descendant  from 

T            -  .;  taliti 

D- 

.-Liu.1 

Dt:-;;             -.:i:Ied) 

G  en  ah-g  en  ah  ake 

—  a^=n 

Design  (to) 

Ang-gambar 

Design  (a) 

Gambar 

Desire  to  have 

Arep:  eelem 

Adjene          ■     - 

Desk 

-'''--- 

y' 

Desperate 

Ta- 

Destitute 

Kabetarian 

Destroy 

l-^:  .  I._^.  _^-.     :_.!:  .  .r 

Ngrisak-aken 

Detailed 

Jentreh;  genah-ake; 
_-=ke 

Nerang-aken 

Deteriorate 

_     _        '--rah 

Dados  bibrah 

Deterrr:     .            vei 

.">.-_. ai  Scdyo 

Detest 

Nijji5-ake;  ng-gelani; 
nistak-ake 

Dictionar>- 

Baro-sastro 

Die  (to) 

Mi-;:  tinggal  donjo 

Pedjah;  tila:  .  r... 

Differ 

Different  (           ^ 

Different  (various) 

Roc;          " 

R: 

Difficult 

Ang-. 

Dig 

Machool 

Dignity 

Kadradjad-an 

Dignity  (uphold) 

Biso  ngloonggQohake 

Saged  nglenggaiiaken 

awak 

awak 

fZVOL^E  JA^TAf^^  I  ;~         -_• 


IJSc 


Sbse  x::: 


MoitiDiE:  <^^=TTT^~   rnzr:-: 


2xrr  ttOi  ^tf'" '""  i»*"    giiTKu.  TF— •; 


22 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR^ 


Display  for  sale 
Disposition  (character) 
Dispute 
Disrespectful 
Discontent 

Dissolute 

Distant 

Distinct 

Disturbance 

Do 

Doctor  (European) 

Doctor  (Native) 

Dog 

Done  (used  up;  all  gone) 

Done   (cooked) 

Doll 

Done   (finished) 

Door    (front) 

Dose 

Double 

Double  (two-fold) 

Double-dealing 

Doubt 

Doubt  (fear) 

Dough 

Dove 

Down 

Draft 

Drag 

Drain  (a) 

Drain  (to) 

Drama 

Draw  (to) 

Drawing  (a) 

Drawer 

Dread 

Dream  (to) 

Dream  (a) 

Dress  ones-self 

Dress  (change  clothing) 

Dress  (clothing) 

Drink  (to) 

Dried 

Drive  (chase)  away 


Ngoko 
Dasar 

Watek;  manah 

Sooloyo 

Koorang  hormat 

Ora  seneng;  ora  krasan; 

boten  seneng 
B'lasar 
Adoh 
Tjeto 
Saroo 
Gawe 
Dokter 
Dookoon 
Asoo 

Entek;  wis  entek 
Mateng 
Golek 

Wis  rampoong 
Lawang;  dalan-e 
Tombo  ooyoop-ooyoop 
Tikel 
Rangkep 
Ati-rangkep 
Maido;  ora  ngandel 
Soome-lang 
Leleran  glepoong 
Manook  doro;  perkootoot 
Ngisor 
B^rat 

Anggered;  nyered 
Kalen 
Ngaleni 
Tontonan 
Ang-gambar 
Gambar 
Slorogan 
Jirih;  ajirih 
Nginipi 
Impen 

Salin;  nganggoo-anggo 
Liroo;  salin 

Sandangan;  penganggo 
Ngombe  (ngombay) 
Oaring 
Noondoong 


Kromo 


Kirang  hormat 
Boten  kraos 


Tebih 


Darnel 


Se-gawon 

Telas;  sampoon  telas 


Sampoon  rampoong 
Kori;  mergi-nipoon 
Djampi  ooyoop-ooyoop 


Mai'ben;  boten  ngandel 


Ngandap 


Tetinggalan 


Nyoompeno;  soopeno 
Soopenan 
Ngangge-angge 
Gentos;  santoon 
Png'angge 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


23 


Drive  (a  horse) 

Drizzle 

Drop    (to  fall) 

Drop    (a) 

Drop  off  (shake  loose) 

Droon  (drown) 

Drum 

Drum  (small) 

Drum  (to) 

Drum  (intoxicated) 

Drunkard 

Dry    (to  dry  in  the  sun) 

Dry  (to  dry  in  the  wind) 

Duck 

Dull 

Dumb 

Dun  (to) 

During 

Durable  . 

Dusky 

Dust 

Dust  off 

Duty 

Dwarf 

Dwell 

Dwelling-place 

Dying  (men) 

Dying  (animals) 

Dye      (to) 


Ngoko 

Ngoosfrf  jaran 

Ghrimis;  oodan  richik- 

Tfbo 

Tetes 

Rontog;  roontah 

Keh-li 

Jeedoor;  bedoog 

Kendang 

Mooni  tamboor 

Mendem 

Wong  mendem 

Meme;  ngepe 

Ngisis 

Bebek 

Ketook 

Bisoo 

Nagih 

Antoro 

Awet 

Pedoot 

Bledoog;  awoo 

Anggebeg 

Wadjib 

Wong  tjebol 

Manggon;  ngeng-goni 

Enggon;  panggonan 

Arep  ilang 

Meghap-meghap 

Chet  (tjet) 


Krofflo 

Ngoosiri  kapal 
Djawah  rfchik  rfchik 
Dawah 

Rentah 


Moongel  tamboor 
Tiyang  mendem 


Kambangan 


Antawis 


Tiyang  tjebol 
Manggon:  ngenggeni 
Enggen;  panggenan 
Bade  itchal 


Ear 

Kooping 

Early  morning 

Esook 

Endjing 

Earn 

Oleh 

Angsal 

Earth  (land) 

Lemah 

Siti 

Earth  (the) 

Jakat 

Eat 

Mangan 

Nedo 

Eating-stand 

Waroong 

Wande 

East 

Wetan 

Easy 

Gampang 

Gampil 

Ebb 

Soorood;  rob 

Echo 

Kemandang 

Eclipse 

Grahono 

24 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Economical 

Ngirit-irit 

Economical  (stingy) 

Gemi  (g'mi);  iwit 

Edge  (blade) 

Landep 

Edge  (border) 

Pinggir 

Edible 

Keno  di-pangan 

Kinging  dipoon  tedo 

Educate  (train) 

Ngadjar;  moolang 

Education  (rearing) 

Pamo'olosoro 

Eel 

Weloot  (w'loot) 

Effect 

Sawab 

Effects  (of  value) 

Payoo 

Padjeng 

Egg 

findog 

Tfgan 

Egg-shell 

Changkang  endog 

Changkang  tigan 

Egoistic 

Epeh 

Either  —  or 

Ono  ing  —  ono  kang 

Wonten  ing— w6nten 
ingkang 

Elated 

Gfr^ng 

Elbow 

Sikoot 

Elders 

Wong  toowo 

Tiyang  sepooh 

Elegant 

Endah 

Elephant 

Gadjah 

Liman 

Elucidate 

Nerang-ake;  genah- 
hake;  nyetak-ake 

—  aken 

Embellish 

Ambetchfki 

Nya^ni 

Embankment  (any 

Kikis 

border) 

Emetic 

Tombo  gawe  mootah 

Jampi  damel  loontah 

Emperor 

Soosoohoonan 

Employment  (an) 

Pe-gawe-an 

Pen-damel-an  (peda- 
melan) 

Empower 

Ngoowasakake 

Ngoowaosaken 

Empress 

Ratoo 

Empty  (of  container) 

Kosong;  kotong;  s66- 
woong 

Sooweng 

Empty  (of  house) 

Soowoong 

Sooweng 

Empty  (to) 

Ngentek-ake 

Nelas-^ken 

Emptied  (contains 

Entek 

Telas 

exhausted) 

Empty  (to  —  a  swelling 

Kemp^s 

—  deflate) 

Enamored 

K^danan 

Gandroong 

Enclosed 

Ing  jero 

Ing  lebet 

Enclosure  (corral,  etc.) 

Pager;  kandang 

Encounter  (find) 

Nemoo 

Manggih 

Encourage 

Memdni 

End  (result) 

Pootoosan 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


25 


Ngoko 

Kromo 

End  (the) 

Poongkasan;  lebaran; 
poopoot 

End  (point) 

Pootchook 

End  (large  end  of 

Bongkot 

stick,  etc.) 

Ended  (period  of  time) 

Wekasan;  poongkasan; 

End  of  the  day 

poongkasan  dfna 

—  dinten 

Endless 

Tanpo  vvates;  tinpo 
poongkasan 

Endure 

Pa'tah 

Enemy 

Satroo;  moongsooh 

Mngsah 

Engage  (promise) 

Semayan;  perdjandjfan 

Semadosan 

Engage  (order) 

Wekas  (vveling) 

Enjoyment 

Kasenengan 

Enlarge 

Ang-gedek-ake 

Angag6ng-aken 

Enmity 

Sesatron;  moongsoohan 

M'ngs^han 

Enough 

Chookoop;  sedeng 

Chekap 

Enter 

Mleboo 

Ml^bet 

Entertain  (to) 

Njoogooh 

Nyegah 

Entertainment  pro- 

Soogoohan 

Segahan 

vided    (the  food,  etc.) 

1 

Entire 

P'pak 

Entirely 

Barbar  pisan 

Entreat  (to) 

Ndjalook  kalawan 
banget 

Nedo  kalijan  sanget 

Entrust 

Merchayak-ak6 

Mitadosaken 

Envelope  (letter) 

Ooles  serat 

Envious 

Meri  (meh-ri) 

Envy 

Iri;  meri 

Environs 

Saoobenge 

Saoobengipoon 

Epilepsy 

Sakit  ayan 

Equal 

Podo;  podo  karo; 

Sami   kalijan;  sami 

podo  wa6;  sa-ro6po 

kemawon 

Equalize  (to) 

Madani 

Nyameni 

Equip 

Mranteni 

Mirantosi 

Equitable 

Adil 

Erect 

Jejer  (djejer) 

Errand 

Konkon-an 

Kengkenan 

Error 

Kesasar;  ka-loopootan; 
salah 

Kalepatan 

Eruption 

Jebloog  (djebloog); 
bledos 

Essential 

Dasare;  sing  perloo 

Dasaripo'on;  ingkanj 

dewe;  sa-t^m^ne; 

perloo  piyambak; 

sajektin6 

sajektosipoon 

26 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Establish-ones-: 

self 

Manggun 

Manggen 

Establish  (fix) 

Netepake 

Netep-aken 

Estacy 

Seneng 

Estate  (of  deceased) 

Poosoko 

Esteem 

Kormat 

Estimate  (to) 

Ngoodokoro 

Ngfnten-inten;     ngoo- 
dokawis 

Estimate  (an) 

Kiro  kiro 

Kinten-kinten 

Etcetra 

Lan  Ifyo  liyane 

Kalijan  sanes-sanb- 
ipoon 

Eternal 

Langgeng 

Eternity 

Kalanggeng-an;  jaman 
langgeng 

Evade 

Nying-kiri 

Evening  (6  -  7.30  p.m 

.)  Sore  (sorey) 

Sonten 

Event  (happen! 

ing) 

Ke-dadi-an 

Ke-dados-an 

Every 

Saben  saben 

Evidence 

Bookti;  bootamal 

Evil 

Piolo 

Piawon 

Evil  man 

Wong  gendflo;  wong 
nakal 

Tiyang  nakal 

Exact 

Titi;  patitis 

Exactly 

Bener 

Leres 

Examine 

Niti  prikso 

Examination 

Papriksan 

Example 

Chonto;  polo;  toolodo 

Exceed 

Katchek 

Exceed  authority 

Nyahak  koowoso 

Koewaos 

Exceed  ones'  r 

ights 

Nyahak  asil 

Exceedingly 

Ngloowfhi 

Nglangkoongi 

Excel 

Ngoongkooli;  ngloowfhi 

Nglangkoongi 

Excellent 

Ootomo;  pra-yogi; 

Pra-yogi;  oetami 

loowih  loowih 

langkoong-langkoonj 

Exception 

An-jaba-ake 

An-jaw^k-aken 

Excess 

Loowih 

Lang-koong 

Excessive 

Kebanget-an 

Ke-sanget-en 

Exchange   (to) 

Nglironi;  ngidjoli 

Nglintoni;  nglambangi 

Exchange  (an) 

Idjolan;  liron 

Lintonan;  lambangan 

Excuse 

Apooro 

Appoonten 

Exert 

Mersoodi 

Exertion 

Persoodi 

Exhale 

Kringet 

Exhaustion 

Lesoo 

Exhibit 

Andasarake 

Exhibition 

Tonton-an 

Tfng-alan 

(iNGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


27 


Ngoko 

Kromo 

Exhortation 

Ma-6ni 

Expand 

Melar  (m'lar)  megar; 
mekar 

Expedite 

Ngelis-ake;  ngenggalake 

Ngeng-galaken 

Expect 

Ngarep-arep 

Ngadjeng-ajeng 

Expediant  (a  means) 

Sarat;  isarat 

Expel 

Oosir;  noondoong 

Expenditure  (an) 

Wragad 

Experience 

Ngrasak-ake 

Ngraos-aken 

Experienced 

Bahood;  biso 

Saged 

Expert 

Bahood;  biso;  paham 

Expose 

Giyar 

Explain 

Nerang-ake 

Nerang-aken 

Explosion 

Bledos 

Express  ones-self 

Nemboong-ake 

Nemboong-aken 

Expression  (an) 

Temboong 

Extensive 

Lego 

Exterminate 

Toompes 

External 

Djobo 

Djawi 

Extinguish 

Njidem;  njirep 

Extra 

Tambah-an;  woewoehan 

Wewahan 

Extraordinary 

Ora  loomrah 

Boten  limrah 

Extravagant 

Ke-banget-en 

Ke-sanget-en 

Exuberant 

Soobur 

Exude 

Kringet 

Exult 

Boongah 

Bingah 

Eye 

Moto 

Mripat 

F 


Fable 

Dongeng 

Face 

Rai 

Facing  (to  face) 

Ngarep 

Ngadjeni 

Facial  expression 

Oolat 

Factory 

Pabrik 

Fad 

Lewo  lewo 

Fade 

Loongset;  loontoor 

Faint  (to) 

Klenger 

Fair  (just) 

Adhil 

Fail 

Ora  dadi;  kalah 

Boten  da 

Failure  (harvest) 

Boosoong 

Faint-hearted 

Weden 

Adjrihan 

Fair  (medium) 

Sedeng 

Chekap 

Faith 

Pijandel 

Faithfull 

Temen;  toohoo;  setiyo 

28 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Faithless 

Chidro 

Fall 

Tibo 

Dawah 

Fall  (topple  over) 

Roobooh 

Rebah 

Fall  to  pieces 

Ke-checheran 

Fall  head  over  heels 

Djempalik 

Fall  headlong 

Djoongkel 

False 

Palsoo 

False  swearing 

Soompah  palsoo 

Family 

Sa-brayat;  brayat 

Fame 

Misoow'oor 

Famous 

Sing  misoowoor;k6ndang 

Fan 

Kepet 

Fancy  (dream) 

Ny'pto  ati 

Ny'pto  manah 

Farmer 

Wong  tani 

Tiyang  tani 

Farce 

Loochon 

Fare 

Tambangan;  oombal 

Farewell 

Selamet 

Wiloodjeng 

Farewell  (bid) 

Andoom  selamet 

Andoom  wiloodjeng 

Fast     (to) 

Poowoso 

Siyam 

Fast     (quick) 

Gelis;  kebat;  rikat;enggal 

Fault   (at) 

Salah 

Lepat 

Father 

Bapa 

Favor 

Sih 

Favorable 

Betchik 

Sae 

Favorably  (consider) 

Roomaket;  roodjook; 
semanak 

Fear 

Wedi;  ghfris 

Adjrfh 

Feast 

Rame-rame 

Feather 

Wooloo 

Feed 

M^ngan 

Nedo 

Feel  (to) 

Ngroso 

Ngraos 

Feel  (palpate) 

Grafyang;  ngemek 

Feeling  (sensibility) 

Roomoso;  roso 

Roomaos;  raos 

Feign 

Etok  etok;  seng-adi 

Fell  (to) 

Ngetok 

Fellow-man 

Podo  manoongso 

Sami  manoongso 

Felon 

Wong  doorsilo;  door- 
djono 

Female 

Wadon;  wedok 

Estri 

Fence 

P^ger;  rajeg 

Fenced  in 

Di  kooroong 

Dipoen-sengker 

Fern 

Sfmbar 

Ferrit  out 

Salfsik 

Ferry  boat 

Praoo  sasak 

Baito  sasak 

Ferry-man 

Taokang  sasak 

I'NGLISH  JAVANE 

SE  DICTIONARY 

f 

Ngoko 

Kromo 

Fetch 

Joopook;  marani 

Mendet;  mooroogi 

Fever 

Kademen 

Kasrep-en 

Few 

Setitik 

Sakedik  (skedik) 

Field  (rice) 

Sawah 

Sabin 

Fiercely 

Banget 

Sanget 

Fight 

Padhoo 

Paben 

Fight  (a  child's) 

Kerengan 

Figure  (number) 

Ongko 

Figure  (calculate) 

Ngetoong 

Ngetang 

File  (a) 

Paroot 

File  (to) 

Maroot 

Filter  (a) 

Saringan 

Fillip   (a) 

Slentik 

Fillip   (to) 

Nylentik 

Finally 

Poongkasan 

Find  (to) 

Nemoo 

Manggfh 

Fine  (a) 

Dendo 

Finely  cut 

Lemboot 

Lembat 

Fine 

Aloos;  endah 

Finery 

Pamer 

Finish  (to) 

Ngrampoongi; 
nootoogake 

—  aken 

Finished 

Rampoong;  wis  ram- 

Sampoon  rampoong; 

poong;  wis  entek 

sampoon  telas 

Fingers 

Dridji 

Thumb 

Djempol 

1st 

Panoodooh 

2nd 

Panoonggool;  panengah 

3rd 

Chentik  manis 

4th 

Chentik 

Fire  (to  shoot) 

Ambedil 

Nyendjoto 

Fire 

Gheni 

Latoo 

Fire  (a) 

K-6bongan 

Kebesmfen 

Fire-works 

Kembang  api 

Sakar  api 

Fire-place 

Pawon 

Fire-wood 

Kayoo  obong 

Kadjeng  obong 

Firm 

Kncheng 

First    (at) 

Disik 

Roomeeyin 

Fish     (a) 

fwak 

Oolam 

Fish     (to) 

Amfek  iwak 

Mendet  oolam 

Fish     (salt) 

Pedho  (pdho) 

Fisher 

Djooroo  amek  iwak 

Djooroo  mend^t-oola 

Fish-hook 

Panching 

Fish-net 

Djaring;  djolo 

Fissure 

Bengkah;  plekah 

29 


30 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR" 


Ngoko 

Kromo 

Fist 

Djotos;  kep^l;  bit! 

Fit  out 

Miranteni 

Mirantosi 

Fittings 

Adeg-adeg 

Fix  (to  establish) 

Netep-ake 

Netep-^ken 

Fixed  (immovable) 

Tegooh;  ora  obah;  tetep 

Boten  ebah 

Flag 

Gendero 

Flag  (to  hoist) 

Masang  gendero 

Flabby 

Empook 

Flannel 

Planel 

Flare  up 

Moolad;  moobal; 
mooroob 

Flat  (surface) 

Roto;  gepfeng 

Gepeng 

Flavor 

Roso 

Kaos 

Flay 

Ngel^t 

Flea 

Kepindjal;  toomo  asoo 

Toomo  segawon 

Flee 

Melayoo 

Meladjeng 

Fleeting 

Gelfs-gelfsan 

Enggal-enggalan 

Flute 

Sooling 

Flour 

Glepoong 

Flood 

Bandjir  ged6 

Beno 

Floor 

Djoobin;  batoor;  djogan 

Flow  (to) 

Milih 

Flower 

Kembang 

Sekar 

Flower  (to) 

Akembang 

Asekar 

Fluid  (not  solid) 

Adjer 

Fly 

Laler 

Fly  (to) 

Maboor 

Miber 

Fodder 

Pakan 

Fodder  (to) 

Makani 

Fog 

Pedoot 

Fold  (a) 

Lempit 

Folt   (to) 

NgltMnpit;  nekook 

Foliage 

Gegodongan 

Ronronan 

Follow 

Nootooti 

Folly 

Pngawean  wong  edhan 

Pedamelan  tiyang  ewah 

Food 

Pangan 

Tedo 

Fool  (jester) 

Badoot 

Fool  (a) 

Wong  edhan 

Tiyang  6wah 

Foolhardy 

Sembrono 

Foolish 

Gembloong;  edhan 

E'wah 

Foot 

Slkil 

Sookoo 

Foot  sole 

Tlapak-in 

Foot-print 

Tapak 

Forbid 

Penging;  nyegah; 
nglarang 

Ngawfsi 

INGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


31 


Ngoko 

Kromo 

orecast 

Metcho;  metek  (mtfek) 

orecast  (a) 

Petcho;  petfek 

oreign 

Montcho;  songko 
boomi  Hyo 

Sangking  boomi  s^nSs 

orget 

Lali 

Kesoopen 

"orgive 

Ngapooro 

Ngapoonten 

orm 

Wangoon;  roopo 

Roopi 

ormer  (the) 

Dek  bij^n 

Kolo  roomiyin 

ornierly 

Sing  wis;  sing  bfyen 

Ingkang  sampoon; 
ingkang  roemijen 

'oremost 

Sing  perloo  dew6 

Ingkang  perloo  piyambak 

ortune  (possessions) 

Bondo 

ortune  (luck) 

Bedjo 

ortress 

Beteng 

orward  (impudent) 

Salonong 

rame  (of  picture) 

Wengkoo 

rank 

Bioko 

raud 

Tjidro 

raudulent 

Palsoo 

ree  (to) 

Ngloowari 

ree  (self-governing) 

Mardfko 

ree  (undetained) 

Loowar 

resli,  cool 

Adem;  seger 

Asrep 

resh  (new) 

Anyar 

Enggal 

ried 

Goreng 

riend  (acquaintance) 

Kewanooh-an  (tepoongan) 

riend 

Mitro;  rewang;  koncho 

Ranching 

riendship 

Memitran 

righten  (to) 

Ngagetake 

—  aken 

right 

Kaget 

rown 

Mrengoot 

rugal 

Cemi;  irit 

uU 

Kebak;  kebek 

ully  equipped 

Pepak  kabeh 

Pep^k  sedoyo 

uli-grown  (of  animate 

Baleg 

things) 

un 

Sooko 

ungus 

Jamoor 

undamental 

Awitani;  dasare 

unnel 

Chorong 

unny 

Loochoo 

urious 

Ngamook 

urnish  (supply) 

Ngewehi;  mfen^hi 

Nyookini 

urniture 

Prabot  omah 

urthermore 

Kedjobo 

Kedjawi 

32 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAF 
Ngoko  Kromo 


Gain  (van) 

Gain  (profit) 

Gait 

Gall 

Gallant 

Gamble 

Game  of  chance 

Garden 

Gardener 

Garret 

Gas 

Gasp 

Gate 

Gather  (to) 

Gather  (harvest) 

Rice;  flowers 

Fruit 

Roots 
Gaudy 

Gauge  (estimate) 
Gas- 
Generous 
Genteel 
Gentle 
Gentleman 
Genuine 
Ghastly 
Ghost 
Giant 
Giddy 
Gild  (to) 
Gilt 
Gilded 
Girdle 
Girl 

Give  (to) 
Give  (deliver  to) 
Glance 
Glance  (a) 

Glad 


Menang  Sisap 

Bati:  ootoong;  pakoleh 

Jankah 

Rempeloo 

Wani  P5oroon; 

Ngabotohan 

Main:  ngabotohan 

Kebon 

Tookang  kebon 

Loteng 

Kookoos 

Mingseg  mlngseg 

Lawang 

Ngloompook 


Metik 

Ngoondooh 

Chaboot;  bedol 

Sing  blereng 

Andoogo;  nglro 

Boongah 

Lohoor;  lomo 

Werooh  toto 

Aloos 

Doro;  bendoro; 

Toolen 

Nggegirisi 

Memcdi;  demit 

Booto;  denowo 

Awang-awangan 

Nyatoor;  mrodo 

Prodo 

Sadooran 

Stagen;  sabook 

Nonah;  botchah  wadon; 

prawan 
Aweh;  ngewehi 
Ngooloongake 
Cheleret 
Ked^p,  chler^t 

sa-cheleret-an 
Boongah 


Andoogl;  nginten 
Bingah 

Smerep  toto 


Lare  estri 

Nyookani 
Ngooloongaken 


Bingah 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


33 


Ngoko 

Kromo 

Gladden  (to) 

Ambooboongah 

Ambibfngah 

3Iare  (of  light) 

Blerengi 

Glass  (a) 

Ge-las 

Glass 

Belfng 

Glitter 

Gflap 

Glory 

Misoowoor;  kasoohoor 

Glorious 

Kesoowoor;  misoowoor 

Gloss 

Gflap 

Gluttonous 

Drembo;  rakoos 

Gnaw 

Krikit;  krokot 

Go 

Loongo 

Kesah 

JO  out  (to) 

Loongo 

Kesah 

Go  to 

Menyang 

Go  into 

Mleboo 

Mlebet 

JO  to  pieces 

Remook 

Go  out  from  a  place 

Metoo 

Medal 

JO  away  (withdraw) 

Semingkir 

JO  away  (to  journey) 

Mangkat 

joat 

Wedoos  djowo 

Mendo  djawi 

jobble  (devour) 

Gaglag;  mongso;  badog 

jod 

Goosti  Allah 

jodly  (pious) 

Moorsid 

jold 

Emas 

Jen^ 

jold-smith 

Kemasan; 

jood  (of  worth) 

Payoo 

Padjeng 

jood  Luck 

Sookoor 

}ood  (as  —  as) 

Prassat;  sasat 

joodness  (virtue) 

Ke-bechik-an 

Ke-sa^nan 

joose 

Banyak 

JOUt 

Enchok 

jouty 

Enchoken 

jovern  (to) 

Marentah 

jovernment 

Parentah 

jrace  (mercy) 

Ngapooro 

Ngapoonten 

jraceful 

E'ndah;  respati 

jradually 

Selot;  selot-selote 

Selot-selotipoon 

jrain  (a) 

Widji 

irand 

Loohoor 

irand  scale  (on) 

Gawe  rowo 

Damel  rowo 

jrand-father 

Kaki; 

jrand-mother 

Nini; 

irant  (to) 

Ngid^ni;  nglilani 

irand-parents 

Kaki-nini 

irasp 

Chandak;  tjekel; 

gocheh-an 

Chepeng-an 

34 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Grass 

Grass-field 

Grate  (lattice) 

Grater  (a) 

Gratis 

Grave  (in  cemetery) 

Gravy 

Great 

Greatness  (size) 

Green  (unripe) 

Green  (color) 

Greet  (salute) 

Greeting  (shake  hands) 

Grey 

Grey-haired 

Grief 


Grip 

Groom  (in  marriage) 

Groan 

Group 

Grotto 

Ground 

Grow  (to) 

Growing 

Growl  (to) 

Grope 

Grudge  (a) 

Grumble  (to) 

Grusome 

Grow-larger 

Guarantee  (to) 

Guarantee  (a) 

Guardian 

Guard  (to  be  alert) 

Guess 

Guers  (estimate) 

Guest 

Guide  (a) 

Gulf 

Gum 

Gums 


Ngoko 

Socket 

Oro  oro; 

Roodji 

Paroot 

Ora  nanggoo  bayaran 

Joogangan 

Doodooh;  chaos 

G^de 

Gede-ne 

Mentah 

fdjo 

Ngatoori  tabe 

Salaman 

Klawoo; 

Oowanen 

Sedih;  ngerdatin;  re- 

datin;  soosah;  kasoo- 

sahan 
Chandak;  chekel 
Penganten  lanang 
Ngrfntih;  ngesah; 

gereng-gereng 
Kloompookan;  koom- 

poolan 
Goowo 
Ldmah 
Tookool 
Tookool 
Gereng-greng; 
Grai-yang 
Geting 

Ngoomel-oomel 
Ang-gigirfsi 
Nggedek-ak6 
Nanggoong 
Tangghoong-an 
Wali 
prayftno 

Ambatang;  ambedek 
Ngfro-fro 
Dayoh 

Wong  doodooh  dalan 
Lengkong-an 
Karet 
Goosi 


Kromo 

R65mpoot 


Boten  mdwi  bayaran 


Ageng 
Ageng-ipoon 


Idjem 


Ngerdatos; 

Chepeng 
Penganten  djaler 


Klempak-an;  kempalar 


Siti 


Ngageng-aken 

Nanggel 

Tanggel-an 


Ngfnten-inten 

Tamoo 

Tiyang  dhedah  margi 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


35 


Gun 

Gush  (to  well  up) 

Gutter 

(roof) 


Habit 

Habitation 

Haft 

Haggle 

Hairy 

Hall  (meeting  house) 

Halt 

Halt! 

Hammer   (a) 
(to) 

Hand  (wrist  to  finger 
ends) 

Hand  (to) 

Hand  of  clock  (a  poin- 
ter) 

Hand  in  hand 

Handle  (hilt) 

Handy 

Handsome 

Hanker  for 

Handkerchief 

Happen 

Happy 

Happy  time  (feast) 

Harmony 

Harness 

Harness  (to) 

Harvest 

Harvest  (to) 

Haste  (making) 

Hastily 

Hat 

Hate 

Hate  (to) 

Haul 

Haunted 

Hawk 

Hear 


Ngoko 
Bedhil 
Moodal 
kalen 
Talang 

H 

Tooman 

Panggonan;  enggon 

Garan;  gagang 

Nganyang 

Kasap 

Bangsal 

Mandeg 

Mandego! 

Pookool  besi ;  paloo 

Nootook 

Epek  epek  tangan; 

Ngooloongake 
Tooding 

Gandengan  tangan 

Garan 

Prfgel ;  trampil 

Bagoos;  apik 

Kepengin 

Oosap  tangan;  kachoo 

Kelakon 

Boongah 

Rame 

Atoot  rookoon,   gooyoop 

Abah  abah 

Ngrakit,  masang 

Panen,  pametoo 

Ngoondooh 

Keseso,  googoop 

Sfgro;  enggal-enggalan 

Toodoong 

Geting 

Anggetfngi; 

Njered 

Ono  demft  e;  wfngidh 

Alap-aiap 

Kroongoo;  ngroongoo 


Kromo 


Panggenan;  enggon 
Ngawis 

Kendel 


Ngooloongaken 


Gandengan  asto 


Oosap  asto 

Kelampahan 

Bingah 


Panen;  pamedal 

Keseso 
Enggal-enggalan 


Wonten   demft-ipo'on 
Mireng 


36 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAF 


Ngoko 

Kromo 

Heart  (disposition) 

Ati 

Manah 

Heat  (to) 

Manas! 

Mbenteri 

Heat 

Panas 

Benter 

Head 

Endas 

Sirah 

Head  over  heels 

Jempalik 

Head-cloth 

Iket 

oodeng 

Health 

Kewarasan 

Kasarasan 

Healthy  colour 

Tchoyo  abang 

Tchoyo  abrit 

Heap  (a) 

Toompookan 

Hearty 

Dokoh 

,,         welcome 

Gapyak 

Heavy 

Abot 

Awrat 

Heaven  (hereafter) 

Soowargo 

Height 

Doowoor 

fnggfl 

Heel 

Toongkak 

Hedge 

Pager 

Heir 

Waris 

Hell 

Naroko 

Help 

Tooloong 

Help  (to) 

Nooloong 

Help  (call  for) 

Nyambat 

Help  (general  response 

Tandang 

of  neighbours  at  fire] 

1 

Hen 

Babon 

Hero 

Prawiro 

Herder 

pangon 

pangen 

Herd  (to) 

Angon 

Angfen 

Hermit 

Topo;  wong  tawpaw 

Tiyang  tawpaw 

Hem 

Tepi;  pinggir 

Hem  (to) 

Minggiri 

Hesitate 

Gadjeg-gadjeg 

Henceforth 

Besok  maneh 

Bendjing  malih 

Here 

Kene;  ing  kene 

Ing-riki 

Hew 

Ketok 

Hide  (skin) 

Kooht 

Hide  (to) 

Oompetan;  ndelik 

Hideous 

Olo 

Awon 

Hiding  place 

Pandelik-an 

High 

Doowoor 

fnggil 

Hill 

Goomook 

Hinderance 

W^ril;  aral 

Hip 

chetik 

Hire  (to) 

Nyewo 

Hire  (to  let  for  hire) 

Nyewak-ake 

Ny6wak-dken 

History  (stories) 

B^bad 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


37 


Hoarse 

Hold  out  (endure) 

Hole 

Hole  in  ground 

Homage 

Home  (at) 

Home  (at  your) 

Home  (return) 

Honest 

Honey 

Honor 

Hop 

Hope 

Hoof 

Hook 

Hook  (fish) 

Hooked 

Hop  (to) 

Hope   (to) 

Horizon 

Hoever  (however) 

Howl 

Hour 

Horn  (animals) 

Horse 

Horse-shoe 

Hospital 

House 

House-holder 

How? 

How  much? 

Hub-bub 

Hullabaloo 

Humanity  (mankind) 

Humble 

Humble  ones-self 

Humid 

Humiliate 

Hundred 

Hungry 

Hunt  (to) 

Hunt  (the) 

Hurricane 

Hurry  (to) 


Ngoko 

Serak;  gerok 

Nahan 

Bolongan;  leng 

Loowangan;  joogangan 

Kahoormatan 

Ing  omah;  ing  omah 

Ing  omah-moo 

Moolih 

Temen 

Madhoo 

Ngoormati;  mo'ondi 

Loompat;  linchak- 

linchak 
Pe-ngarep-arep 
Trachak 
Chantelan 
Panching 
Nyantel 

Loondjak  loondjak 
Ngarep-arep 
Chokrowolo 
Prandene;  ha-nanging 
Tangis;  djegog;  baoong 
Jam 
Soongoo 
Jaran 

Lapis  tratjak 
Roemah  sakit 
Omah 

Sing  dooway  omah 
Kapreeye 
Piro 

Koomrasak 
Goomeder 
Manoongso 
Ngati-ati;  andap  asor 
Ngasor-ake  awak 
Malem;  embes 
Ngasorake 
Satoos 

Ngelih;  loowe 
Ambooroo 
Booroo 
Prahoro 
Ngenggalake 


Kromo 


Ing  grljo; 

Ing  grijo  sampcyan 

Mantook; 


Pe-ngadjeng-adjeng 


Ngadjeng-adjeng 


Singat 

Kapal; 

Lapis  tratjak 

Griijo  sakit 

Grfyo 

Ingkang  gadah  grfyo 

Kados-po'ondi; 

Pinten 

Koemroesook 


Ngatos-atos 
Ngasor-aken  badan 

Ngesor-aken 


Amboodjeng 
Boodjeng 

Ngenggalaken 


38 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Husband 
Hut 


Ngoko 

Sing  lanang,  bodjo 

laki 
Sompok 


Kromo 

Ingkang  djaler;  semah 


Ice 

Idea 

If 

III 

Ill-behaved 

Ill-bred 

Illegitimate 

Ill-timed 

-will 
Imitate 
Imitation 
Imprint 
Imprudent 
Image 
Imagine 
Immediately 
Improve  (mend) 

Immovable 

Imperfect 

Impolite 

Impracticable 
Impudent 

Impure 

In 

In  (at) 

In  a  moment 

Inattentive 

Inaccurate 

Inadequate 

Inclined  (sloped) 

Incense 

Incapable 


Akoo 

Es 

Doogo;  angen-angen 

Nek 

Loro 

Ora  werooh  toto 

Kasar;  koorang  adjar 

Ora  toolen 

Ora  patoot 

Geting;  senglt 

Nfroo; 

Tiron 

Tilas 

Koorang  ngati  ati 

Retjo  (retcho) 

Nyipto 

Toomooli;  bandjoor 

Ambetchiki;  ambene- 

rake 
Tegooh;  ora  obah 
Ora  sampoorno 
Koorang  adjar;  ora 

werooh  toto 
Soongil;  angel,  tambeng 
Ora  werooh  isin; 

sembrono;  deksooro 
Sooker;  chCMiier 
Jero;  ing  jero 
Ing 

Sakcdap  netro;  sedelo 
Sembrono 
Ora  bencr 
Koorang 
Miring;  doyong 
Doopo 
Koorang  bfso 


Koolo 

Doogi 

Yen 

Sakit 

Boten  soomerep  toto 

Kirang  adjar 

Boten  toolen 

Boten  patoot 


Kirang  ngatos  atos 


Toomo'onten 
Nya-eni;  ngleres-aken 

Boten  ebah 
Boten  sampoorno 
Kirang  adjar;  boten 
soomerep  toto 

Boten  soomerep  isin 


Lebet;  ing  lebet 

Sakedap 

Boten  leres 
Kirang 

Kirang  saged 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


39 


Ngoko 

Kromo 

Inconsiderate 

Sembrono 

Inconvenient 

Seroo 

S6-r6 

Incompatible 

Sooloyo 

Incorrect 

Ora  bener 

Boten  leres 

Inclined  (favorably) 

Roomaket 

Inclination  (appetite  for) 

Soodi 

Incite 

Ngodjok-odjok-l 

Incessant 

Tansah 

Increase 

Moondak;  woowooh; 

Mindak;  wewah 

Incurable 

Ora  biso  waras 

Boten  saged  saras 

Indolent 

Sarwo  Alon;  kesedh 

Indicate 

Noodoohake 

Nedahaken 

Indeed 

Dasare 

Dasaripoon 

Indemnity 

Idjol;  kapitoonan 

Lintoo 

Indifferent  (neutral) 

Sedeng 

Chekap 

Indiscreet 

Tanpo  koosoor;  tanpo 
akal 

Indecision 

Ganggam;  rangoo-rangoo 

Indistinct 

Samar 

Industry 

Petel;  taberi;  sregep 

Independent 

Merdiko;  ora  kebawah; 
preman 

Boten  kebawah 

Inexperienced 

Koorang  biso 

Kirang  saged 

Infect 

Noolar 

Infectious 

Toomoolar 

Infection 

Toolaran 

Influence  (power) 

Koowoso 

Koowaos 

Inform 

Aweh  werooh 

Sooko  soomerep 

Information 

Ketrangan 

Infant 

Bayee 

Infringe 

Nerak;  nglanggar 

Ingenious 

Rigen;  soogih  akal; 
soogih  reko 

Inhabit 

Ngenggoni 

Ngenggeni 

Inherit  (to) 

Tompo  waris 

Tampi  waris 

Inheritance 

Warisan 

Injure  (to) 

Natoni 

Injurious 

Olo 

Awon 

Injustice 

Ora  adil 

Boten  adil 

Innocent 

S6ochi 

Innumerable 

Okeh  banget 

Katah  sanget 

Inoculate 

Nyooblik 

Inoculation 

Chooblik 

Inopportune 

Ora  kober 

Inquire 

Mrfkso 

40 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Inquiry  into 

Papriksan 

Insipid 

Chemplang;  kembo 

Insist 

Ngenchengi;  ngookoohi 

Ngekahi 

Instigate 

Ngodjok-odjoki 

Instruction 

Pitoodooh 

Pit^dah 

Installation 

Adeg  adegan 

Insufficient 

Bootooh 

Betah 

Instruction  (ti 

jition) 

Woolang; 

Instinct 

Anjilmo;  pandjilmo 

Insolent 

Deks6oro 

Inspect 

Mrikso 

Insignificant 

Remeh 

Intelligence 

Boodi 

Intelligent 

Pfnter 

,,        (shrewd) 

Lantip;  chandak-an 

Intend' for  (reserve) 

Manchi;  ngengehi 

Intense 

Banget 

Sanget 

Intention 

Nijat;  arah;  k^nchenging 
pikiran 

Angkah 

Intention  (resolve) 

Nfyat;  sedyo;  karep 

Kadjeng 

Interest  (on  money) 

Anakan;  oojahan 

Sarem-an 

Internal  (self 

commu- 

Batin 

Batos 

nion) 

Intestines 

Oosoos 

Intricate 

Roowet 

Intrude 

Mbloodoos 

Interpreter 

Jooroo  boso 

Intelligible 

Cheto 

Interrupt 

Nyaroo;  nyentok 

Interfere  with 

Nyaroo 

Interval 

Let;  selo 

Interstice 

Let;  selo 

Investigate 

Mrikso;  and^des 

Invent 

Ngrigen 

Invite 

Ngoondang;  ngoolem-i 

Invisible 

Samar;  limoon;  ora 
katoro 

Boten  ketawis 

Invigorate 

Ngoowatake 

Ngiat-aken 

Iron  (to  smoo 

th) 

Nyetrlko 

Iron  (smoothi 

ng) 

Strike 

Irreverent 

Koorang  hormat 

Kirang  hormat 

Irresolute 

Mangoo  mangoo 

Irrevocable 

Ora  keno  didjabel 

Boten  kenging  dipoon 
djabel 

Issue  (to) 

Di-wetok-ake 

Dfpoon-wedal-aken 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


41 


Ngoko 


Kromo 


Jail 

Bloowen;  Koondjoro 

Jealous 

Drengki; 

Jester  (buffoon) 

Badoot 

Jewel 

Mootiyoro 

Jeer 

Pangino 

Join  in  company 

Ngoompool 

Ng^mpal 

Join  in  outcry 

Meloong  meloong 

Stop  Thief! 

Alok  mating 

Alok  pandoong 

Joke 

Gooyon;  gegooyon; 

Goojengan;  gegoo- 

gonjak  banyol; 

jengan 

badootan 

Judgement  (discernment^ 

)  Nalar 

Judgement  (lacking) 

Choopet  nalar 

Jungle 

Alas 

Wdno 

Just  (exact) 

Bener 

Leres 

„    (rightious) 

Adil 

Justice  (administer) 

Pengadilan 

Judgement  (sentence) 

Singngadili;  ponis; 
hookooman; 

Ingkang  ngadili 

Journey  (a) 

Lelakoo;  paran;  le- 
loongan; 

Lelampah;  ke-kesahan 

(to) 

Loomakoo;  mangkat 

Loomampah 

Judge  (to) 

Nimbang-nimbang; 
mikir-mikir 

Juice 

Banyoo 

Toyo 

Joyful 

Boongah 

Bingah 

Juicy 

Koomotchor 

Juggler 

Soolap;  jantoor 

Jump 

maloompat 

Juncture 

Temp65k 

K 

Keep-sake 

Pe-ngeling-61ing 

P-ngfenget-fenget 

Kettle 

Cheret 

Key 

Sogok;  koonchi 

Kick  (a) 

Sepak;  tendang;  doopak 

Kick  (to) 

Nyepak 

Kill 

Mateni 

Medjah-i 

Kill  (slaughter) 

Sembeleh;  nggorok 

Kill  (murder) 

Rodjo  pati 

Rodjo  pedjah 

King 

Ratoo;  rodjo,  noto 

Kingdom 

Negoro 

42 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Kindle 

Kindness  (a) 

Kitchen 

Kite 

Knife 

Know  (acquainted  with) 

Knowledge 

Know  (to) 

Know  (I  dont ) 

Knee 
Knead 
Knight 
Knob 
Knot  (to) 
„      (a) 


Ngoko 

Nyoomet 

Pegawe-an  bechfk 

Pawon 

Layangan 

Lading, 

Wanooh;  wanoohan 

Kawrooh;  ilmoo 

Werooh;  wanooh 

Embok;  bfy56ng 

Dengkool 

Ngoolet 

Satriyo 

B'ndol 

Mboondeli;  amboondel 

Boondeian 


Kromo 


Pedameian  sae 


Soomerep 


Laborer 

Kooli 

Labor  (to) 

Ngooli 

Lack 

Bootooh 

Betah 

Lace 

Rendo 

Lady 

Pootri;  priijaji  pootri 

Prijantoon  poetri 

Ladder 

Ondo 

Lake 

Tasik;  telogo 

Telagi 

Lame  (to  be) 

Pinchang 

Lame  (walking) 

Pinchang 

Lament 

Ngonggo-onggo 

Lamb 

Chempe 

Lamp 

Dhamar;  dhiyan;lampoo 

Dilah 

Lamp-post 

Soko  lentero 

Landscape 

Pa-lemah-an 

Pasiten 

Languishing 

Le-laranen; 

Sesakiten 

Language 

Boso 

Lantern    (hand) 

Ting 

(post) 

lentero 

Lard 

Gadjih  babi 

Lapse    of   time 

Soewe 

Dangoo 

„  ages 

Lawas 

Lami 

Last  (endure) 

Aw^t;   bakooh;  kookooh 

Kekah 

Last  (the) 

Poongkasan 

Last     (week;    year, 

etc.)    Sing  wis  kepoongkoor 

Ingkang  sampoon 
kepenker 

Lap  (of  dboy) 

Pangkoo 

Late  (after  time) 

Keloongsen;  kasep 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


43 


Ngoko 

Kromo 

Lately  (recently) 

Dooroong  lawas 

Dereng  lami 

Lattice 

Roodji 

Laugh  (to) 

Gooyoo 

Goo-djeng 

Laugh  (hysterical) 

Latah;  gooyoo  latah 

Laughable 

Ang-gooyooake 

Ang-goodjengaken 

Laugh  at  (jeer) 

Ang-googooyoo 

Ang-googoodjeng 

Lavish  (extravagant) 

Ngebreh;  boros 

„      (to) 

Pa-ngebreh 

Lawful 

Keno 

Kenging 

Law-suit 

Prakoro 

Prakawis 

Law 

Angger-angger 

Law-book 

Layang  angger 

Serat  angger 

Lay-down 

Gletak 

Lazy 

Kesed;  keblook; 

Lead  (metal) 

Timbel 

Lead  (with  rope) 

Noontoon 

Lead  (guide) 

N6ont6on 

Leak 

Bochor;  trotjoh;  borot 

Lead  to  (road;  river) 

Andjog;  metoo 

Medal 

Learn  (study) 

Sinaoo 

Learn  of  (hear) 

Kroongoo 

Mireng 

Leave  (to  take) 

Pamit;  andoom  slamet 

Andoom  wiloodjeng 

Leaves  (6  from  10  — ) 

Keri 

Kantoon 

Learned 

Ka-pinter-an 

Leave  (abandon) 

Ngerek-ake 

Nilar 

Leave  (go  away) 

Mangkat;  boodal 

Bidal 

League  (an  association) 

Prasetyan 

Leave  (permission) 

I'din;  lilo 

Leather 

Weloolang;  loolang 

Wachoochal 

Leave  (permit  to  —  ) 

Oleh  idin 

Angsal  (din 

Lean  (to  —  against) 

Senden;  soomende 

Left  side 

Keewo 

Left  (to  tothe) 

Sa-keewo 

Left  (to  go  to  —  ) 

Ngiwo 

Leg    (thigh) 

Poopoo 

,,    (thigh  to  foot) 

Sikil 

Sookoo 

,,    (knee) 

Dengkool 

,,    (knee  to  ankle) 

Kempol;  kentol 

„    (foot) 

Sikil 

Sookoo 

,,    (sole  of  foot) 

Tlapak-an;  dlamak-an 

„    (heel) 

Toongkak 

Legacy 

Warisan 

Lemon 

Jerook  pechel 

Jeram  pechel 

Lend  (to) 

Nyilihi;  nyilihake 

Nyambooti;   nyam- 
bootaken 

44 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Length 

Dowo 

Pandjang 

Lesson 

Woolang;  woorook 

Let  me  see 

Tak-delenge 

Koolo  tingalanipoon 

Let  me  try 

Tak-choband 

Koolo  chobinipoon 

Let  (permit) 

Idin 

Letter  of  alphabet 

Aksoro 

Level 

Roto 

Radin 

Level  land 

Lemah  roto 

Siti  radin 

Lever  (to  — ,  or  dig 

under) 

1  Oongkil 

Liberate 

Nglepas;  ngloovvari 

Liberty  (at) 

Lepas;  loowar 

Lick  (to) 

Dilat 

Lie  in  wait 

Andoodoot;  narik; 

Lie  (repose) 

Tooron;  gletak 

Tileman 

Lie  upon  stomach 

Mengkoorep 

Lie  upon  back 

Mloomah 

Lie  (untruth) 

Goroh 

Dhoro 

Life 

Oomoor;  nyowo; 

Lift  up  (to  carry  ( 

Dff) 

Djoondjoong 

Light  (to  kindle) 

Nyoomet;  masang; 

Light  (lacking  weij 

Iht; 

Granyah;  enteng 

seriousness) 

Light  (not  heavy) 

Enteng 

Lightning 

Kilat 

Like  (to) 

Demen;  keket; 

Remen 

„    (to  —  food) 

Kepengin;  doyan;  arep 

Remen;  adjeng 

Liking  (love  for) 

Asih;  soodi;  tresno 

Liking  (inclination 

for) 

Pepingin 

Limited  (space) 

Tji-oot 

Line 

Garis 

Lineal 

Garisan;  djidaran 

Line  (reinforce) 

Ngrangkep 

Linger 

Gadjeg-adjeg 

Lips 

Lambe 

Liquid 

Loonyoo 

List 

Chatetan 

Listless 

Aras-arasen 

Listen 

Ngroongok-ake 

Mireng-aken 

Little     (a) 

Se-tftik 

Se-kedik 

Little    (small) 

Chflik 

Alit 

Little  by  little 

Selot-selut 

Live  (reside) 

Manggon 

Manggen 

Livlihood 

Panggaoto;  golek 
pangoopodjiwo 

Pados  — 

Living 

Oorip 

Gesang 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


45 


Ngoko 

Kromo 

Lizard  (small) 

Chechak 

(larger) 

Tekek 

(Iguana) 

Menyawak 

Load    (to)  (fill) 

Ngfseni 

,,      (to  —  capacity) 

Ngebaki 

„      (onto,  or  into) 

Momotake 

Momotaken 

Loan  (to) 

Motangake;  nyelangake 

Nyambootaken 

Loathe 

Gelo;  bosen;  djelfeh 

Kedah  loontak 

Location 

Enggon;  prenahe 

Enggen;  prenah^poon 

Lock  (to) 

Nyokok;  ke-manching 

„    (a) 

Kanching;  koonchi 

Lodge  (to) 

Mondok;  nginep 

Nyipeng 

Lodging 

Pondok;  pamondokan 

Loft 

Loteng 

Lofty  (sublime) 

Loohoor 

Loiter 

Leledang;  glooyooran; 
kloyongan 

Long  for  (to) 

Ke-pengin 

Longing 

Karep;  kepingin-an 

Ka-djeng 

Longing  (urgent) 

Adreng; 

Look  at 

Andeleng 

Ningali 

Look  behind 

Noolih;  nooleh 

Look  for  (search) 

Gol^k;-looroo 

Pados 

Loose  (not  tight) 

Oochool;  oodar 

Loose  (business) 

Oowal;  oochool; 

Loss  (business) 

Toono 

Lot  (fate) 

Bedjo 

Loquacious 

Jooweh; 

Loud  (loud) 

Seroo 

Lovely  (lovable) 

Mrak-ati 

Love 

Tresno;  ndemen-i 

Ngasihi;  ngremen-i 

,,     (passion) 

Boodi  howo 

Loving 

Ngasih-asih 

Love  (to  be  in) 

Gandroong;  kedanan 

Low    (humble) 

Asor 

Low    (height) 

Endek 

Luck 

Bedjo 

(good) 

Bedjo;  slamat 

„        (bad) 

Cheloko;  alangan 

Lucky 

Oontoong 

Lump 

Grenjel 

Lure 

Ambdodjook 

Lustre 

Gilap 

Luxuriant 

Ngrembiyoong;  soo- 
boor;  ngrembayoong 

46 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 


M 


Kromo 


Machine 

Mesfn 

Mad  (berserk) 

Ngamook 

Madam 

Nyonyah 

Magician 

Tookang  soolap 

Magnet 

Wesi  brani 

Tosan  brani 

Maid  (girl) 

Prawan 

Maid  (a  lady's) 

Baboo 

Mail  (to) 

Ngeposak^ 

Ngeposaken 

Maintain  (to) 

Ngop^ni;  ngroomati 
pngroomat 

Make 

Gawe 

Darnel 

Male 

Lanang 

Jaler 

Malefactor 

Wong  doorsflo 

Tiyang  doorsflo 

Mankind 

Menoongso 

Man 

Wong  lanang 

Tiyang  jaler 

Manage  (to) 

Ngereh;  angreh; 
marentah 

Management 

Reh 

Managed  by 

Kang  ngereh 

Manager 

Sing  ngereh;  sing 
marentah 

Manger 

Pemakanan 

Manifest  (apparent) 

Karoowan 

Kantenan 

Manners 

Chore;  toto 

Manufacture 

Gawe 

Damel 

Manner 

Choro;  toto 

Many 

Okeh;  akeh 

Katah 

Marble 

Watoo  chendani 

Selo  chendani 

Margin 

Pinggir; 

Mark   (sign) 

Tenger;  tondo 

Mark   (on  body) 

Chfri 

Market 

Pasar 

peken 

Marriage 

Panfnkah; 

Marriage  (to  give  in) 

Ninkahake 

Ninkahaken 

Married  couple 

Somah 

Married 

Bodjo 

Semah 

Mark  (to  take  note) 

Neteni 

Marrow 

Soongsoom 

Marshe 

Rowo 

Mask  (a) 

Topeng 

Mask  (to) 

Nopeng 

Massive 

Giras 

Master 

Doro;  bendoro 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


47 


Ngoko 

Kromo 

Mast 

Soko 

Mat 

Klasa 

Match  (lucifer) 

Rek;  korekan  g^ni 

Korekan  l^too 

Matched  (equal) 

Madani 

Match  (a  pair) 

Tanding 

Matter  (thing;  subject) 

Prakoro 

Prakawis 

Mattress 

Kasoor 

Matter  (it  does  not  —  ) 

Oro  dadi  opo 

Boten  dados  poonopo 

Maturity 

Diwoso 

Mean  (signify) 

Teges;  arti 

Artos 

Meaning 

Arti;  teges 

Artos 

Means  (method) 

Sarat;  isarat;  wiwftan 

Means  (by  • —  of) 

Sarono 

Mean  (base) 

Doorsllo 

Meanwhile 

Antoro;  bareng 

Antawis;  sareng 

Meadow 

Pa-ngonan 

Pa-ng^nan 

Mealtime 

Wajah  mangan 

wanchi  nedo 

Measure  (to) 

Andoogo;  ngiro; 
naksir 

Andoogi;  Nginten 

Measure  (a) 

Ookooran;  takeran 

Measures  —  Thumb  to  1st  finger  outstretched. 

Sa-tchengkang 

„  2i 

Id     „ 

Sa-kilan 

Width  of  palm 

Sa-gebI6g 

3  times  "sa 

-kilan" 

Sa-61o 

Fist,  with  thumb  at  right-angle 

Stengah  kaki 

(Right  and 

left  hands,  as  above) 

Sa-kaki 

31/2  "kakis" 

Sa-61o 

1  finger 

Sa-nyari 

2  fingers 

Rong  nyari 

3  fingers 

Telong  nyari 

4  fingers 

Patang  nyari 

Meat 

Daging 

Meddle 

Dah-wen;  op^n 

Medicine 

Tombo;  jamoo 

Jampi 

„         (a  dose  of) 

Tombo  sa-6oyoop-an 

Jampi  sa-6oyoop-an 

Mediocre 

Sedeng;  sedengan 

Chekap;  chekapan 

Medium 

Sedeng 

Chekap 

Medium  price 

Sedeng  regan^ 

Chekap  reginipoon 

Meditate 

Ngangen  angen;  mikir 

Manah 

Meek 

Tootoot 

Meet  (to) 

Ketemoo;  kepetook 

Kepanggih 

Meet  (to  go  to  — ) 

Noosool;  mapag 

Melancholy 

Prihatin;  sedih 

Prihatos 

Mellow 

Daloo 

Melody 

Lagoo;  gnding 

48 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR 


Ngoko 

Kromo 

Melon 

Semongko 

Melt 

Adjoor;  Jedeng;  loolooh 

Member  (club,  etc.) 

Lid;  wargo 

Memento 

Peng-eling-eling 

Peng-enget-^nget 

Memorial  (marker,  etc.) 

Tondo  pengeling-eling; 

—  pengenget-enget; 

peling 

penget 

„        (graveyard) 

Pa-esan 

Memory 

Elingan;  angen-angen 

Engetan 

Mend  (to) 

Di-dandani 

Dipoon-dandosi 

Merchant 

Wong  dagang; 
soodagar 

Tiyang  dagang 

Mercy 

Ngapooro 

Ngapoonten 

Merciless 

Ora  welasan;  —  tegel 

Boten  welasan 

Merit 

Bobot 

Wawrat 

Mighty  (strength) 

Doyo;  kakoeatan 

Mid-wife 

Dookoon  bayi 

Mighty  (authority) 

Koowoso 

Koowaos 

Mild 

Soomah 

Mild-tempered 

Alim 

Milk  (to) 

Ngepooh;  meres 

Milk 

Poan;  soosoo 

Militia-man 

Wong  komponi 

Tiyang  komponi 

Mimic 

Tiroo;  ropo 

Minute 

Menit 

Mind  (understanding) 

Boodi;  nalar;  akal 

Mind  (unsound) 

Tanpo  boodi 

Mind  (narrow) 

Choopeting  boodi 

Choopeting  nalar 

Mine  (possessive) 

—  koo 

—  koolo 

Mire 

Bletok 

Mirror 

Kocho;  pengflon 

Misdeed 

Penggaw6  olo 

Pendamel  awon 

Mislead 

Ngapoosi;  ambidoong 

Miser 

Wong  medit;  wong 
koomed 

Tiyang  — 

Miserly 

Owel;  eman 

Mistake 

Kleroo;  sasar;  loopoot; 
salah 

Klentoo 

Miss  (to) 

Loopoot 

Lepat 

Miscarry 

Chiloko;  tiwas 

Misfortune 

Chiloko;  tiwas;  kesoo- 
sahan;  bilai 

Mist 

Pedoot 

Mischief  (wanton) 

Jarag;  seng-ojo 

Mistery 

Samar 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


49 


Ngoko 

Kromo 

Miss  (young  lady) 

Ndook;  gnddok; 
denok 

Misunderstand 

Salah  tompo 

Salah  tampi 

Mitigate 

Ngenteng  entengi 

Mix  (to) 

Awor;  ngoowor;  di  wor; 
di-oolet 

Mixture 

Woworan;  champooran 

Mob 

Krompolan 

Mockery 

Poyok;  pepoyokan 

Model 

Chonto  polo;  toolodo 

Moderate  (to) 

Nyoodo;  ngenteng- 
entengi 

Modify  (to) 

Ngowahi 

Ngewahi 

Modification 

Owah-owahan 

Ewah-^wahan 

Modest 

Anteng;  soochi 

Moist 

Malem;  embes 

Moment  (a) 

Sedelo 

Sekedap 

,,       (wait  a) 

Ngenteni  sedelo 

Ngentosi  sekedap 

Moment  (in  a) 

Sekedap  netro 

Monday 

Senen 

Money 

Doowit 

Arto;  jotro 

Money   10  c 

Saketip 

_         25  c 
■  •      /  1.00 

Sataii;  salawe  sen 

Satangsool 

Sa  roopiah 

/  2.50 

Sa  ringgit 

Wonkey 

Kethek;  moonyook 

\lonth 

Sasi; 

Vlonthly 

Sasen 

Woolanan 

Vloon 

Remboolan 

Moonlight 

Terang;  padang  boolan 

Wore 

Loowih 

Langkoong 

Wore  (the  more  —  the 

Selot  —  selot 

more) 

Worning 

Esok;  esook-esook 

Endjing;  endjing- 
endjing 

„        4  to  8  a.m. 

Esook 

Endjing 

■           9  to  3  p.m. 

awan 

Sijang 

R          noon 

wayah  bedoog 

wantji  bedoog 

P          4  to  6  p.m. 

Sore 

Sonten 

7  to  1  p.m. 

wengi 

Daloo 

horning  (tomorrow) 

Sesok-esook 

Bendjing-ondjing 

Mortgage  (a) 

Pegadean 

Pegantosan 

Mortgage  (to) 

Anggadek-ake 

Anggantos-aken 

losquito 

Lemoot 

loss 

L55moot 

50 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONA 


Ngoko 

Kromo 

Mother 

Mbok;  bok;  biyoong 

Most  (the) 

Okeh  dewe 

Katah  piyambak 

Motor-car 

Montor 

Mould 

Jamoor 

Moult 

Bodol 

Moulted 

Mbrodoii 

Mountain  range 

Pagoonoon8;-an 

Pareden 

Mound  (hill) 

Goomook 

Mound  (a  very  small — ) 

Poontook 

Mound  (to) 

Ngloonipook-ake 

Nglempak-aken 

Mourn 

Soosah 

Mouse 

Tikoos 

Move  to  another  place 

Ngalih;  boyong 

Pindah;  boyong 

Move  (shake;  stir) 

Obah 

Ebah 

Mount  (to)  (climb) 

Moondak 

Mindak 

Mount  (rise  like  water, 

Moombool 

etc.) 

Much  (very) 

Banget 

Sanget 

Much 

Okeh;  akeh 

Katah 

Mud 

Bletok;  endoot; 

jeblog 

Muddy  (of  water) 

Boothek 

Multiplication 

Tangkaran;  ping-pingan 

Multitude 

Wong  okeh 

Tiyang  katah 

Murder 

Rodjo-pati;  mateni 

Rodjo  pedjah;    med 

Murmur 

Goomremeng 

Muscle 

Bayoo 

Music  (an  air) 

Gending;  lagoo 

Musician 

Niyogo 

Mustache 

Brengos 

Mute 

Bisoo 

Mutton 

Daging  wedoos 

My 

—  koo 

—  koolo 

Nail 

Nail  (of  finger) 

Naked 

Name  (a) 

Name  (to) 

Nap  (sleep) 

Nape  (neck) 

Narrate 

Narrow 

Narrow  mind 


N 

Pakoo 

Kookoo 

Woodo 

Jcneng;  aran 

Ngarani 

Ngantook 

Gitok 

Charfto;  njaritak-ake 

Choopet;  sesak;  chijoot 

Chek^king  boodi 


Wasto;  nomo 
Mastani 


Charos;  njarios-akei 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


51 


Native 

Native  of 

Nature  (cliaracter) 

Natural 

Naturally 

Nation 

Naught 

Naughty 

Nausea 

Nearby 

Nearly 

Neat 

Neck 

Necklace 

Needful 

Needless 

Neglect  of  duty 

Negligence 

Negligent 

Negotiate 

Negotiate  peace 

Nephew 

Nerve 

Nest 

Never 

Nevertheless 

News 

Nice 

Nicely 

Niece 

Niggard 

Night 

Night  (last) 

Night  before  last 

Night  watch 

Nimble 

No 

No  one 

No  where 

Noble  (appearance) 


Ngoko 

Wong  asal;  wong 

boomi 
Weton 

Watek;  dasar;  setyo 
Jamak 
Wis  djamak  bae 

Bongso 

Das;  nool 

Mbeler 

Djeleh;  mooneg-mooneg 

Chcdak;  cherak 

Meh;  koorang-loowih 

Resik 

Gooloo 

Kaloong 

Perloo 

Tan  pa-edah 

fno;  ka-inan 

Kainan 

Kaloopootan;  sembrono 

Remboogan 

Bedami 

Kaponak-an;  Pooloonan 

Oorat 

Soo-s66h 

Ora  taoo 

Sooprandene;   ewo  dene 

Warto 

Endah;  bechik;  apik 

Endah 

Pooloonan  wadon; 

kaponak-an  wadon 
Wong  medit;  wong 

koomet 
Wengi 
Dek  wengi 
Winginane 
Kemit 

Chanchingan;  chookat 
Ora 
Ora  ono  sopo-sopo 

Ora  ngendi-endi 
Ma-esan 


Kromo 

Tiyang  asal;  tiyan^ 

boomi 
Wedalan 


Sampoon  djamak 
kemawon 


Chelak 

Kirang  langkoong; 


Kal^patan 
Rembagan 

Kapenak-an 


Boten  nate 
Sooprandosipoon 
Wart  OS 
Sae 

Kapenak-an  estri 

Tiyang  medit 


Winginipoen 


Boten 

Boten  wonten 
sinten-sinten 
Boten  poondi-poondi 


52 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Noble  (character) 

Nobleman 

Noise 

Nod 

Not  so 

Not 

Nonsense 

North 

Not  know  (I  do  — ) 

Not  yet 

Notch 

Nose 

Note  (notice) 

Note  (to  make  — ) 

Noteworthy 

Nothing 

Notwithstanding 

Nourish 

Now 

Nozzle 

Nonsense 

Null  and  void 

Nullify  (to) 

Numb 

Number  (the  quantity) 

Number  (signifying 

more  than  one) 
Numberless 
Numerous 

Number  (2,  3,  etc.) 
Nurse  (child's) 
Nurse  (Sister,  etc.) 
Nutmeg 


Oar 

Oath  (make) 

Oath  (bad  language) 

Obedient 

Obey  - 

Object  (thing) 
Object  (purpose) 
Obliged  (forced) 


Ngoko 

Rahayoo 

Satriyo 

Koomrasak 

Ngantook 

Doodoo 

Ora 

Mokal;  nglengkoro; 

Lor 

Embooh;  ora  werooh 

Dooroong 

Tatar-an 

Iroong  (eeroong) 

Ngawroohi;    soomooroop 

Nyateti 

Aneh 

Ora  6po-6po 

Sooprandene 

Mangani 

Sa-iki 

Omong  kosong;  ngobrol 

Batal 

Ambatalake 

Jetootoot 

Chachahe 

Okeh;  akeh 


Kromo 

Rahadjeng 


Ngantook 

Dede 

Boten 

Ler 

Boten  soomerep 

Dereng 


Nyoomerepi 


Boten  poonopo-poonopo 
Sooprandosipoon 


Sa-pooniko 


Ambatalaken 

Chachahipoon 
Katah 

Katah  sanget 
Katah  sanget 


Okeh  banget 
Okeh  banget 
Ongko 
Baboo 

Dookoon  wadon 
Polo 

o 

Welah 

Soompah;  sepoto  Soopaos 

Misooh 

Mbangoon  tooroot 

noorootan;  manoot; 
Anggoogoo;  mitoohoo;     Ang-ge-go 

nooroot. 
Barang 

Djongko;  sedyo 
P^kso 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


53 


Ngoko 

Kromo 

Oblique 

Miring 

Obligation  (duty) 

Ke-wadjib-an 

Oblong 

Pesagi  dowo 

Pesagi  pandjang 

Obloqy 

Olok-olok;  ngolok-olok 

Obscure  (dark) 

Peteng 

Observant 

Titi 

Obstacle 

Alangan;  aral; 
sesandoongan; 

Pambengan 

Obstinate 

Tambeng 

Obstreperous 

Rame 

Obstruct  (to) 

Nyegah 

Obtain 

Oleh;  tompo 

Angsal;  pikantook; 
tampi 

Occasion  (cause) 

Djalaran;   sabab;  awit 

Occupation  (work) 

Pegawe-an 

Pedamel-an 

Occurrence 

Lakoo;  ke-dadi-an 

Lampah;  kedadosan 

Ocean 

Segoro 

Seganten 

Odd  (uneven;  queer) 

Gandjil 

Odor 

Amboo;  gondo 

Ambet 

„    (agreeable) 

Amboo  wangi  (aroom) 

Anibet  wangi 

„    (bad) 

Aroos 

Of  course 

Wis  djamak  wae;  wis 

Sampoon  djamak 

koolino 

kemawon 

Offer 

Ngatoor-ake 

Ngatoor-aken 

Offence  (give) 

Gawe  alangan 

Daniel  alangan 

Offend  (against  custom) 

Sikoo;  kwalat 

Offer  (invite) 

Towo 

Tawi 

Offer  for  sale 

Nawani 

Naweni 

Offering  (a  thank  — ) 

Ka-6o!an 

Offering  (a  food  — ) 

sedekah 

Office  (public) 

Kaloongoohan 

Kalenggahan 

Official  (an) 

Priyayi;  amtenaar 

Priyantoon 

Office  (business) 

Kantor 

Often 

Bering  sering; 
kerep 

Oil 

Lengo 

Lisah 

Ointment 

Bobok 

Old 

Toowo;  lawas 

Sepooh;  lami 

Old  (how  —  ?) 

Oomoor 

Omelet 

Dadar 

Omen 

Alamat;  daladjad 

Omit 

Ngliwati 

Nglangkoongi 

On  (upon) 

Ing 

On  the  way 

Ing  dalan 

Ing  margi 

One 

Sidji 

Setoonggal  (setoongil) 

54 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAR\ 


Ngoko 

Kromo 

One  only 

Moong  sidji;  sidji  wae 

Namoong  satoonggal; 
satoonggal  kemawon 

One's  self 

Dewe 

Piyambak 

Onion 

Brambang;  bawang 

Only 

Wae;  moong  —  wae 

Kemawon;  namoong 
kemawon 

Opaque 

Bootek 

Open  (to) 

Mbookak 

Mbikak 

Open  (command) 

Ngak-no 

Sampean-ngakaken 

Open  (hand) 

Djereng 

Open  (not  closed) 

Mngo;  mengo 

Open-hearted 

Beloko 

Opinion 

Wiroso;  goonem; 

Wiraos;  ginem 

pengroso 

pengraos 

Opponant 

Tandingan;  lelawanan; 
moogsooh 

Mengsah 

Opposed  to 

Ngarepake; 

Ngajengaken 

Oppose 

Malangi;  nglawan; 

Mambengi 

Oppossition 

Nglawan 

Opulent 

Ngrembooyoong 

Or 

Ootowo 

Ootawi 

Orange 

Djerook;  djerook  keprok 

Djeram  keprok 

Orchard 

Kebon  kitri 

Ordinance 

Oondang  oondang; 
pepatyak 

Order  (an) 

Pitoodooh;  konkon-an; 
prentah 

Pitedah;  kengken-an 

Ordinary 

Loomrahii 

Limrah-ipoon 

Order  (in  good) 

Toto;  apik 

Toto;  sae 

Origin  (cause) 

Moolo;  awit;  sebab; 
djalaran 

Originally 

Awitan 

Ornament     (an) 

Rerenggan 

(to) 

Ngrenggo 

Order  (to) 

Akon 

Aken 

Order  (to  place  an) 

Wekas;  weling 

Orphan 

Lo-lo;  yatim 

Ostentation 

Pamer 

Other  (various) 

Sedje;  liyo  liyane 

Sanes 

Other  (not  in  agreement) 

Scdje 

Sancs 

Our 

—  koo 

—  koolo 

Our  house 

omah-koo 

griyo  koolo 

Out  (outside) 

Djobo 

Djawi 

Out  of  breath 

Pedot  napase 

—  napasipoon 

Out  (to  go) 

Loongo 

Kesah 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


55 


Ngoko 

Kromo 

Out  (outside) 

Djobo 

Djawi 

Out  (the  fire  is) 

Geni  mati 

Latoo  pedjah 

Outcome  (result) 

Ka-temah-an 

Outlay  (cost) 

Ragad  (waragad) 

Outline  (from) 

Oobeng 

Outspoken 

Beloko;  djoodjoor 

Outward  (external) 

Djobo 

Djawf 

Outwit 

Blftook 

Over-night  (to  stay) 

Nginep 

Njipeng 

Over-ripe 

Ke-mateng-en 

Over-sleep 

Ketooron 

Ketileman 

Over-step  (disregard) 

Kasikoo 

Owl 

Kokok  belook 

Owner 

Sing  dooway 

Ingkang  gadah 

Ox 

Sapi  kebiren 

Lemboo  kebintjih 

Oyster 

Ti'rem 

Pacify  (to) 

Pain 

Paint 

Paint  (to) 

Painter 

Painstaking 

Paid  (settled) 

Pale  (unhealthy) 

Pale  (with  fright) 

Paltry 

Pant 


Paper 

Pardon  (to) 

Pardon  (ask) 

Paradise 

Paralyzed 

Part  (a) 

Part  (a  third  — ) 

Participate 

Partner 

Part  (to  take  leave) 

Parched 

Parents 


Ngayem-  ayemi ;  tentrem 

Ngeres 

Chet 

Ngechet 

Tookang  chet 

Open 

Loonas;  sah 

Hang  goowayane 

Nyaroongoos 

Remeh 

Megap-megap;   meng- 

geh-menggeh;  pedot 

napas 
Dloowang 
Ngapooro 
Njalook  apooro 
Sooroloyo;  soowargo 
Loompooh 
Poro;  pandoonian 
Seporo  teloo 
Miloo 
Baton 
Pisah 

Kasatan;  ngelak 
Bopo  byoong;  wong 

toowo 


Ichal  —  ipoon 


Dlanchang 
Ngapoonten 
Nedo  apoonten 


Toomoot 


Tijang  sepooh 


56 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Pasture 

Pangon-an 

Pangen-an 

Pass  (a  permit) 

Pas;  Lajang  looloosan 

Serat  looloosan 

Passion  (love) 

good 

Tresno 

evil 

Howo  napsoo 

Passion  (anger) 

Gregeten;  nepsoo; 
sengit  banget 

Paste 

Lim 

Paste  (to) 

Plfket;  keket;  kraket, 
kelet 

Past  (finished) 

Sing  wis;  wis  ono 

Ingkang  sampoon; 
sampoon  wonten 

Pass  (to) 

Liwat 

Langkoong 

Past  (gone;  beyond) 

Liwat 

Langkoong 

Patience 

Sabar;  seronto 

Serantos 

Patch 

Tambal 

Patch  (to) 

Nambal 

Pattern 

Polo;  tooiodo 

Patrol  (to) 

Nganglang;  njambangi 

Path 

Dalan  chflik 

Mergi  alit 

Patient 

Seronto;  sabar 

Serantos 

Pause  (a  short) 

Leren  sedelo 

Kendel  sekedap 

Paw 

Sikil 

Sookoo 

Pawn 

Ang-gadekake 

Anggantosaken 

Payment 

Pmbayaran;  chichilan 

Pay  off  (to) 

Ngloonasi;  ngesahi 

Pay  (wage) 

Bayar;  blondjo 

Pay  (to) 

Mbayar;  ngloonasi 

Peace    (quiet) 

Tentrem 

,,        (harmon 

y) 

Rookoon 

Peak 

Poonchak 

Peaceable 

Rookoonan 

Peacock 

Merak  koonchoong 

Pea 

Kachang  idjoo 

Kachang  djem 

Peddle 

idher 

Peddler 

Wong  idher 

Tiyang  idher 

Pedestrian 

Wong  mlakoo 

Tiyang  melampah 

Peel 

Koolit 

Peel  (to) 

Ngoncheki 

Peeled 

Nglokop;  njoplok 

Peevish 

Ndjenggooreng 

Pen 

Pen 

Penalty 

Dendo 

Pendulum 

Bandool  djam 

Pending 

Djanggelan 

Penetrate 

Mandjing 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


57 


Ngoko 

Kromo 

Penetrata  (water; 

Ambrabas 

damp,  etc.) 

Pepper  (balck  and 

Mricho 

white) 

„     (red) 

Lombok 

People  (humanity) 

Manooso;  manoongso 

People  (the  common) 

Wong  chilik 

Tiyang  alit 

Peril 

Bebojo;  bilai 

1  Perjury 

Soompah  palsoo;  soom- 
pah  goroh 

1  Permeate 

Mandjing 

1  Persevere 

Nglantoor 

1  Persuade 

Ngrerepo;  mboodjook 

1  Permissible 

Keno 

Kenging 

1  Permit  (to) 

Ngideni;  nglilani 

irPermit  (a) 

Layang  idin 

i  Period  (of  time) 

Jaman;  alam; 

1  Permanent 

Tetep 

1  Petroleum  (crude) 

Lengo  Latoong 

Lisah  latoong 

,,            (lamp) 

Lengo  lampoo 

Lisah  lampoo 

\  Perish 

Tiwas 

1  Perfection 

Kasampoornan; 
sampoorno 

Perplexed 

Kodeng;  bingoong 

Perverted 

Ketiwar 

i  Perceptible 

Ketoro;  ketenger 

Ketawis 

■  Performance  (a  show) 

Tontonan 

Tingalan 

;  Persevere 

Mantep 

Perturb 

Dadi  ati 

Dados  manah 

Perseverance 

Antep 

Persist 

Ngantepi 

Persist  (in  statement) 

Ngookoohi;  ngenchengi 

Ngekahi 

Persistence 

Antep 

1  Perspiration 

Kringet 

'Petition 

Pendjalook 

Penedo 

Pick  (to)  flowers 

Metik 

Pick-pocket 

Kootil;  tookang  ngootil 

Pick  (fruit,  etc). 

Amek;  apek 

Mendet 

Picture 

Gambar 

Pierce 

Ambolong;  bolong; 
temboos 

Pierce  through 

Ndoodool;  doodool 

iPig  (domestic) 

Babi 

„     (wild) 

Cheleng 

Andapan 

Pigeon  (domestic) 

Doro; 

58 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Pigeon  (wild) 
„       house 
Pile  (a) 
Piles 
Pilgrim 
Pilgrimage 
Pil 

Pillow 
Pilot  (a) 
Pin 

Pinch  (to) 
Pimple 
Pious 

Pipe  (smoking) 
Pirate 
Pit 

Pitiless 
Pity 
Place 

Please  (if  you) 
Pleased  (satisfied) 
Pliant 
Plumb 
Place 
Place  (to) 
Place  (locality) 
Plain  (easy) 
Plain  (a) 

Plaint  (a  —  of  hair) 
Plan  (scheme) 
Plantation 
Planter 
Plank 

Plant  (cultivated) 
Plant  (wild) 
Plaster  (to) 
Plate 
Play  (to) 
Play  (a) 

Play  (an    nstrument) 
Play  (show) 
Plaza 
Please 

Pleasant  (taste) 
Pleasant  (agreeable) 


Ngoko 
Pooter 

Kandang  doro 
Toompook 
Woodhoon 
Kadji 

Moonggah  kadji 
Pil 

Bantal 

Djooroo  moodi 
Peniti 

Djiwit;  andjiwit 
Kookool 
Moorsid;  alim 
Pipo 
Badjag 
Djoogangan 
Siyo-siyo 
Ngeman;  welas 
Enggon;  panggonan 
Ketrimo 
Seneng 
Lemes 
Djedjeg 

Manggon;   doonoong 
Nyeleh;  Andokok 
finggon;  panggonan 
Prasodjo;  genah;  telelo 
Oro-oro 
Klabangan 
Gotro 
Tandooran 
Sing  nandoor 
Blabag 
Tandooran 
Tookoolan 
Nglepo 
Pi  ring 
Dolan 
Dolanan 
Nabooh 

Koomedi;  tontonan 
Aloon  aloon 
Ketrimo 
Enak 
Kepenak 


Kromo 


Ka-os 
Minggah  ka-os 


Enggen;  panggenan 
Ketrimah 


Andekek 

Enggen;  Pang-ghenan 


Taneman 
Ingkang  nanem 

Taneman 


Tingalan 

Ketrimah 

Echo 

Sekccho 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


59 


Please  someone  (to) 
Pleased  (happy) 
Pleasure  (one's  parti- 
cular) 
Pleasure  (sensual) 
Pliant 

Plot  of  ground 
Plow  (a) 
Plug  (to) 
Plug  (a) 
Plummet 
Plumb  (to) 
Plume 
Pick  (to) 
Pluck  (to) 
Pocket 
Point  out 
Point  to  (to) 
Poison 
Polite 
Pond 
Poor 

Porcelain 
Porter 
Portion 

Positively 

Possessed  (by  spirits) 

Possible 
Post  (to) 
Post  (a) 
Post  (a  small) 
[Post  (to  —  a  notice, 

etc.) 
Potato 
Pound  (to) 
Pound  rice,  etc. 
Pound  in  mortar 
Pour  out  (to) 
Pour  into  (to) 
Poverty 
Powder 
Powder  (face) 
Power  of  Attorney 


Ngoko 

Amb6ongah-ak6 
Boongah;  seneng 
Kasenengan; 

pakareman 
Nikmat 
Lemes 
Lemah 
Welookoo 
Rapet;  boontet 
Tootoop;  soompel 
Tradjoo 
Djadjagi 
Djambool 
Metik;  mbooboot 
Metik;  mbooboot 
Kantong 
Noodoohi 
Nooding 
Oopas;  rachoon 
AIoos;  trapsflo 
Bloombang 
Mlarat;  miskin 
Beling 
Kooli 
Pandooman:  bageyan; 

chadong;  poro 
Mesti;  temenan 
Kasooroopan;  kerandji- 

ngan;  kalap 
Keno 

Ngeposake 
Soko 
Patok 
Nemplekake 

Kentang 

Moopooh 

Nootoo 

Gechak 

Ngechoor;  ngesok 

Ngedjogi;  ngesoki 

Kemlaratan;  kemiskinan 

Boobook 

We  dak 

Layang  koowoso 


Kromo 

mbingah-aken 
Bingah 


SIti 


Nded^hi 


Kenging 
Ngeposaken 


Nemplekaken 


Gentang 


Serat  koowaos 


60 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Prefer 

Predict 

Prediction 

Pregnant 

Praise  (to) 

Praise 

Prepare  (to  make) 

Pray 

Prayer 

„       Mohammedan 
Precipitous 
Precise 

Precious  stones 
Precious 
Precaution 
Prepared  (ready) 
Premature 
Presence  of  (in  the) 
Present  (a) 
Present  (at) 
Present  (to  be) 
Presently 
Press  (urge) 
Pretend  (fancy) 
Pretend  (feign) 
Pretty 
Prevent  (to) 

Prescribe 

Prescription 

Presume  (to) 

Price 

Price  (to  fix) 

Prince 

Print  (to) 

Private 

Procession 

Product  (result) 

Proficiency 

Probable 

Prize  (to  value) 

To  probe  (examine) 

Produce  (to) 

Prohibit 


Ngoko 

Paiahoor 

Metek 

Poodjoo;  petek 

Meteng;  ngandeg 

Ngalem 

Pangalem;  pegalembono 

Dan-dan 

Andedongo;  sembahjang; 

nenoowoon 
Sembayang;  dongo 
Salat  sembahjang 
Djooleg 
Ti'ti;  genah 
Sesotyo;  rodjo-peni 
Peni 

Prayitno; 
Kadoogo 

Nggege  mongso;  lantjang 
Ing-arep-e 
Pawevveh 
Sa-iki 

Nggandjar;  ono 
Mengko 
Nggoodjeg 
Chipto  ati 

Sengadi;  awad-awad 
Endah;  bagoos 
Malangi;  ngampah; 

nyegah 
Pitoodooh 

Patchak;  pepatchak 
Wani-wani 
Rego;  regane 
Ngregani 
Pangeran 
Nenet  (nge-net) 
Wadi;  silib 
Arak-arakan 
Weton 
Kabisan 
Kfro-kfro 

Anggep;  ngang-gep 
Salisik 
Metokake 
Penging;  nyegah 


Kromo 


Wawrat 


Dandos 


Kadoogi 

Ing-adjeng-ipoon 

Sapooniko  (sameniko) 

Wonten 

Mangke 

Chipto  manah 

Mambengi 

Pitedah 

Pooroon-pooroon 
Rcghi;  reginipoon 
Ngregeni 

Wados 

Wedalan 

Kasagedan 

Kinten-kinten 

Medal-aken 


"'ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


61 


Ngoko 

Kromo 

Procedure  (method) 

Polah-e;  solah-e 

—  ipoon 

Profitable 

Baten 

Promote  (to  further) 

Mayokake 

Madjeng-aken 

Progress  (to) 

Moondak;  woowooh; 

Mindak;  wewah 

payoo 

Padjeng 

Proper 

Ngati-ati;  keno 

Ngatos-atos;  kenging; 
kelilan 

'Prophet 

Nabi 

Project  (protrude 

) 

Chongat-chongat 

'Proportional 

Madjad 

'Propose  marriage 

(to) 

Nglamar;  lamar 

Propose  a  choice 

(to) 

Tari 

Tantoon;  taros 

[Prompt 

Kebat 

Enggal 

Prosperity- 

Redjo;  ardjo;  kara- 

hardjan 

Prosperous   (of  land) 

Rahardjo 

„          (of  persons) 

Selamat;  derman;  sem- 

Wiloojeng 

pooloor 

Protect  (to) 

Ngrekso 

Proverb 

Paribasan 

Paripaos 

Prove  (test) 

Ngichipi 

Profit 

Bati;  oontoong;  pako- 
leh 

Pinkantook;  pikangsal 

Promulgate 

Ngoondangake;  woro- 
woro 

—  aken 

Proud 

Ladak 

Prospect  (view) 

Dedelengan 

Tetingalan 

Prosper  (to) 

Sooboor 

Promise    (to) 

Semoyo 

Semados 

(a) 

Perdjandjian 

Proposal  (a) 

Penari 

Penantoon 

Prophecy 

Pamecho 

Prohibited 

Nglarangi 

Ngawisi 

Prohibition 

Tchegah;  larangan 

Awisan 

Proper 

Patoot 

Pantes 

Prodigal 

Ngebreh 

Provide  for  (to) 

Ngopeni 

Provided  for 

Kopen 

Prudence 

Prayitno 

Pruning 

Magas 

Pull 

Tarik 

Pull  out  (draw  out) 

Ambetot 

Pumice  stone 

Watoo  kambang 

Selo  kambang 

Pump 

Pompo 

Punish  (adjudge) 

Ngookoom;  bloowi 

62 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Pure 

Toolen;  soochi 

Pure  (clear,  transparent) 

Bening 

Pure  minded 

Soochi 

Purgative 

Ooroos-ooroos 

Purify   (solids) 

Ngresiki;  reresik 

(of  liquids) 

Ngeningake;  ngenepake 

—  aken 

Purse 

Kanthong 

Push  (to) 

Nyooroong;  sodok 

Put  (to) 

Andokok;  njelehake 

Andekek 

Put  out  fire  (to) 

Mateni 

Medjahi 

Put  into     (to) 

Nglebokake 

Nglebetaken 

Put  (drop)  into  water 

Nyemploong 

Putty 

Dempool 

Q 

Qualified  (empowered) 

W'enang 

Quantity 

Chachah 

Quarrel 

Padoo;  sooloyo;  too- 
karan;  gredjeg-gan 

Paben 

Quarrelsome 

Padhoo 

Paben 

Queen 

Ratoo 

Queer 

Aneh 

Question  (to) 

Takon 

Taken 

Question  (a) 

Pitakon 

Pitaken 

Quick  (nimble;  adroit) 

Chanchingan 

Quick 

Kebat;  rikat;  geli's; 
banter 

Enggal 

Quicken 

Ngenggalake 

Ngenggalaken 

Quick-witted  (intelligent) 

Gatek-an;  chandah-an 

Quickly 

Kebat;  rikat;  gelis 
banter 

Enggal 

Quiet  (peace) 

Tentrem;  ayem 

Quinine 

Kenini 

Quiet  mannered 

Roorooh 

Quit  (to  be  rid  of) 

Kelangan 

R 

Kechalan 

Race  (to) 

Balapan 

Race  (a  match) 

Balap 

Race  (a  people) 

Bongso;  asal;  tooroo- 
nan 

Asli;  bongso 

Radish 

Lobak 

Raft 

Getek 

Rage 

Sewot;  ncpsoo 

i 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


63 


Rail  (of  bridge,  etc.) 

Railway 

Ram  (a) 

Rank 

„        (high) 
Rapture 
Rascal 

Rash 

Ration 

Rather  (preferable) 

Rave  (in  fever) 

Raven 

Ray  (light) 

Rat 

Raw 

Reach  (to  hand  to) 

Read  (to) 

Lead  aloud  (to) 

Reading  matter 

Reading  Koran 

Ready 

Ready  (in  order) 

Real  (pure) 
Rear  (to  bring  up) 
Rear  (behind) 
Reasons  (whys  & 

wherefores) 
Reason  (to 
Reasoning 
Rebellion 
Rebuke  (a) 
Rebuke  (to) 
Reckless 

Reckon  accounts 
Recall  (to  memory) 
Receipt 
Recluse 
Reception  (a) 
Receive  (to) 
Recognize 
Recite    Koran 
stories 


Ngoko 

Aling-aling 

Dalan  kreta  api 

Bandot  . 

Pangkat 

Deradjat 

Gembiro 

Bangsat;  wong  oorakan; 

doordjono 
Kemadyon;  kendel; 

lanchang 
Chadong;  rangsoom 
Palahoor 

Deleming;  ngomyang 
Gagak 

Penchorong;  sorot 
Wirog 
Mentah 

Ngooloongake   . 
Mocho 
Machak-ake 
Wachan 
Ngadji 
Sediyo  (sedyo) 

Rakit;  sedi'yo;  toto; 

chawis 
Toolen 

Ngroomati;  moolosoro 

Boori 

Kawitan  niergho; 
djalaran 
with  oneself)  Goonem  roso 

G6onem-an 

Geger 

Waonan 

Nyachati 

Kemajon;  nekad 

Ngetoong 

Roso-roso 

Layang  petook 

Wong  topo 

Rame-rame 

Tompo;  oleh 

Wanooh;  tepoong 

Ngadji 

Ooro-ooro 


Kromo 

Mergi  kr^ta  api 


Kemadjengen 


Ngooloongaken 

Maos 

Maos-aken 

Waosan 

Ngaos 

Choomawis 


Ngrimati 
Wingking 

Mergi 

Ginem  raos 
Ginem-an 


Kemadjengen 
Ngetang 
Raos-raos 
Serat  petook 
Tiyang  topo 


Tanipi;  angsal;pikantook 
Ngaos 


64 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Reconcile 

Ngrookoon-ake 

—  aken 

Recollect 

Eling;  emoot 

Enget 

Recover  (health) 

Dadi  waras 

Dados  saras 

Recreation 

Libooran 

Red 

Abang 

Abrit 

Redeem 

Neboos 

Reduction 

Koorang 

Kirang 

Reduce  (to) 

Ngoorangi 

Ngirangi 

Redundant 

Kakeh-an 

Kekatah-an 

Refine 

Ngening-ake 

Ngening-aken 

Reflect  (meditate) 

Ngangen-angen 

Reflection  (light) 

Menchorong 

Refreshed 

Seger;  soomyar 

Refreshments 

Soogoohan 

Segahan 

Refreshment  stand 

Waroong 

Wand6 

Refuge 

Pengoongsen 

Refuge  (to  take) 

Ngoongsi 

Refuse 

Nampik;  noolak 

Regarding  (concerning) 

Moonggooh 

Menggah 

Regret 

Getoon;  kedoowoong 

Regulate  (to) 

Noto 

Regulation  (a) 

Pre-natan;  oondang- 
oondang 

Rejoice  (to) 

Ambooboongah 

Ambibfngah 

Relapse 

Koomat 

Kimat 

Relate  (tell) 

Njan'tak-ake 

Njarios-aken 

Release  (to) 

Ngloowari 

Remain  over  night 

Nginep 

Nji'peng 

Relief  (help) 

Bantoo 

Relieve  (guard) 

Anggenteni 

Anggentosi 

Relieve  (of  ills) 

Wis  mayar 

Sampoon  mayar 

Remainder 

Tilas;  siso 

Remain  (to) 

Kferi;  kari 

Kantoon 

Remarkable  (note- 

Aneh 

worthy) 

Remember 

Eling;  emoot 

Enget 

Remorse 

Kedoowoong 

Remove  (one's  home) 

Ngalih;  boyong 

Pi'ndah 

Remove  (take  away) 

Soomingkir 

Renew 

Nganyarake 

Ngenggalaken 

Renown 

Misoowoore 

—  ipoon 

Renowned 

Misoowoor,  kondang 

Rent  (to) 

Nyewo 

Rental 

Peso  wan 

Repair 

Ndandani;  mbener-ake 

Ndandosi;  nglercs 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


65 


Ngoko 

Kromo 

Repast 

Soogooh-an 

Segahan 

Repay 

Males 

Repeat  (to) 

Ngambali 

Repeatedly 

Kaping-kaping;  ambal- 
ambalan 

Repentence 

Kedoowoong 

Report  (rumor) 

Warto;  kabar 

Wartos 

:  Represent  (act  for) 

Makili 

1  Representative 

Wakil 

f  Reprimand 

Srengen 

f  Replace 

Anggenteni 

Anggentosi 

1  Replace  (compensate) 

Nglironi;  nempoohi 

Nglintoni;  nempahi 

i  Report  (a  statement) 

Pratelo;  lapoor 

(Report  (to) 

Mratelak^;  ngrepot-ake; 
nglapoor-ake 

Repose  (to) 

Ngaso 

>  Repress 

Ni'ndes;  menging; 
nyegah 

Reproach  (a) 

Peng-oondat-oondat 

" 

Ngoondat-oondat 

Repugnance 

Ewo;  sootik 

Reply 

Wales 

Request  (to) 

Ndjalook 

Nedo 

Request  (a) 

Pendjalook; 

Panedo 

Resist 

Mbangkang;  nglawan 

Requite 

Males 

Requiteal 

Wewales,  pamales 

'  Resemble 

Memper;  anglir 

Resign  (to) 

Lferfen 

K^ndel 

Resolute 

Kookooh  ing  karep 

Kekah  ing  kadjeng 

Resolve  (a) 

Arah;  nfat 

Angkah 

Resolve  (to) 

Sedjo;  soomedjo 

Responsibility  (a) 

Tanggoong 

Tanggel 

Respite  (a) 

Ngoondoorake 

—  aken 

Rest-house 

Pasang-grahan 

Restored  (repaired) 

Poolih 

Result  (effect) 

Kadadian;  kawoosanan 

Kadadosan 

Restrict 

Ngi'rit 

Rest  (to) 

Ngaso;  lerfen 

Kendel; 

Respect  (to) 

Ngoormati;  moondi; 
ngadjfeni 

Ngaosi 

rRest  (a) 

Aso 

■Rescue 

Nooloongi 

Resentment 

Kakoo  atine 

Kaken  manah-ipoon 

Residence 

Panggonan 

Panggenan 

66 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Retreat 

Moondoor 

Return  (to) 

Bali; 

W'angsool 

Return  home 

Moolih 

Mantook 

Returns  (profits) 

Pengedol 

Penjade 

Reverence 

Pamoondi;  pangadji-adji 

Reverse  (to) 

Malik 

Reverse  (the) 

Walike 

—  ipoon 

Revelation  (a) 

Wayoo 

Revile 

Memodo;  ngolok-olok; 

Revive  (to) 

Ngooripi 

Nggesangi 

Resolve  (to) 

ngoobeng-ake 

ngoobeng-aken 

Reward  (a) 

Sangoo 

Reward  (to) 

Nyangoni 

Rice  (unhusked) 

Gabah;  pari 

Pantoon 

„    (husked  but  not 

Beras 

Oowos 

cooked) 

„     (cooked) 

Sego 

Sekool 

Rich 

Soogih 

Riches  (possessions) 

Bondo;  kasoogih-an 

Rider 

Sing  noong-gang  djaran 

Inkang    noompak  kapal 

Rid  (get  rid  of) 

Kelangan 

Kechalan 

Riddle 

Changkriman;  bebadean 

Ridicule  (to) 

Ngolok-olok;  moyok; 

modho;  nggegoojoo 

nggegoodjeng 

Ridiculous 

Ang-gooyoake 

Ang-goojeng-aken 

Ride  a  horse 

Noong-gang  djaran 

Noompak    kapal 

Ride  in  carriage 

Noong-gang  reto 

reto 

Rifle  (a) 

Bedil 

Sendjoto 

Rigorous 

Kereng 

Right  (equitable) 

Adil 

Right  side  (the) 

Tengen 

Right  hand 

Tangan  tengen 

Rigid 

Kakoo 

Kaken 

Rim 

Pinggir;  sisih 

Rind 

Koolit 

Ring  (a  finger  —  ) 

Ali-ali 

Soosoope 

Ring  (to) 

Mooni 

Moongel 

Ring  (circle) 

Boowengan;  chakran 

Ripe 

Mateng 

,,     (completely  so) 

Kedalon 

Rise  (ascend) 

Moonggah;  moombool; 

Minggah 

Risk  (danger) 

Bebojo;  bilai; 

River 

Kali 

Lep^n 

Road 

Dalan 

Mergi 

Road-stead  (harbor) 

Palaboohan 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


67 


Ngoko 

Kromo 

Roar 

Geroo  (gru) 

Roast  (to) 

Panggang;  garang 

Rob  (to) 

Njolong;  ngrampas 

Robber    (street) 

Begal 

(a  thief) 

Maling 

Pandoong 

„        (a  band  of) 

Ketchoo 

Robbery 

Cholongan 

Rod  (fishing) 

Walesan 

Roe  (fish) 

Endog  iwak 

Tigan  661am 

Rogue 

Bangsat;  wong  oorakan; 
doordjono 

Roll  up 

Ang-gooloong 

Roof 

Payon 

Room 

Kamar;  sentong 

Roomy 

Lego;  selo 

Rooster 

Djago 

Sawoong 

Root 

Oyot 

Rope 

Tambang;  tali 

Tangsool 

Rose  (a) 

Kembang  mawar; 

Sekar  mawar 

Rotate 

Koowalik-walik 

Rotten  (of  other  than 

Boobrah 

Bibrah 

food) 

„      (other) 

Mamboo 

Mambet 

Rough  (not  smooth) 

Brendjool; 

,,      (conduct) 

Ganas 

Route 

Dalan 

Mergi . 

Round  (circle) 

Boonder 

(ball  shaped) 

Balendook 

(cylindrical) 

Gilig; 

Round-about  way 

moobeng 

Rove  (to) 

Mider-mider 

Row-boat 

Sekochi;  sampan 

Row  (to) 

Andayoong;  (me-lah) 

Rub  (to) 

Anggebeg;  anggosok 

Rub-down  (groom) 

Kerok 

Rudder 

Kem5odi 

Ruddy 

Goowoyo 

Rude     (conduct) 

Brasak 

Rude     (rough;  crude) 

Kasar 

Rule  (follow  the  — ) 

Gawe  waton 

Damel  — 

Rule  (custom) 

Loomrah; 

Limrah 

Rule  (a) 

Pranatan 

Rule  (govern) 

Marentah 

Ruler  (measure) 

Djidaran; 

garisan 

:  Ruins 

Bobrok;  reyog 

68 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Rule  (a  foot  — ) 

Ruminate 

Run  (to) 

Run  away  (to) 

Run  away  (of  horse) 

Run  a  race 

Rung 

Rust 

Rust  (to) 
Rustle  (sound) 


Ngoko 

Elon 

mikir 

Melayoo 

Minggat 

Ambandang 

Nyander 

Roodji 

Tainen;  djamooren; 

timbrah 
Tai-nen 
Krisik-krisik 


Kromo 

Manah 
Meladjeng 


Tindjanen 


(leaves  of  trees)      Koomrisik 


Sack 

Kampil;  kanthong 

Sacred 

Werit;  anker 

Sacrifice 

Wadal 

Sacrifice  oneself 

Amblani 

Sad 

Sedih;  kingkin; 

Prihatos;  soosah  manah; 

prihatin;  soosah 

hati 

ngenes 

Sadness 

Prihatin 

Saddle 

Kapak 

Safe  (a) 

Sentoso;  kerto 

Sail  (a) 

Lajar 

Sail  (to) 

Lajar  (leiajaran) 

Sailor 

Wong  prow 

Tiyang  baito 

Salad 

Slada 

Salary 

Gadjih;  blondjo 

Sale  (for) 

Di-dol 

Kasade  (dipoon-sad^) 

Saliva 

Idoo 

Salt  (to) 

Ngooyahi 

Nyaremi 

Salt 

Ooyah 

Sarem 

Salty 

Asin 

Salve  (a) 

Popok 

Salt  fish  (to) 

Pekasem;  pedo 

Same 

Saroopo;  podo;  toong- 

Sami;  toonggil 

gal;  babag 

Same  day 

Toonggal     dino 

Toonggil    dinten 

Same  person 

wong 

tiyang 

Same  (alike) 

Podo  wae 

Sami  kemawon 

Sample 

Chonto;  polo 

Sanctimonious 

(hypocra- 

Semang-semang;  samar 

Sand 

cy) 

Wedi 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


69 


Sandals 

Sand  bank 

Sandy 

Sap  (of  tree) 

Sap  of  aren  palm 

Satiated    (of  food) 

„         (experience) 
Satisfied 
Sauce    (sweet) 

(generally) 
Saunter 
Sausage 
Saw  (a) 
Saw  (to) 
Saw-dust 
Say  (to) 

Saying  (proverb) 
Scaffold 
Scald 

Scale  (to  peel) 
Scab 

Scales  (weigh) 
Scarce 
Scare  (to) 
Scare-crow 
Scarcely 
Scatter  (to) 
Scent 
Scheme 
Scissors 

„  (betel-nut) 

Scoff 
School   (European) 

„      (Mohammedan 
religious) 
Scorn 

„       (to) 
Scold  (to) 
Scoundrel 

Scoop    (with  bucket) 
(with  smaller 
utensil) 
Schoulder 

Scoured  (washed  by 
rains) 


Ngoko 

Stiwel 

TaUb 

Medi 

Getah;  tlootooh 

Legen 

Wareg 

Djeleh 

Kedoogo 

Djoorooh 

Doodooh 

mBlayang;  nggloojoor 

Sosis  \ 

Gradji 

Anggradji 

Gradjen 

Kondo 

Paribasan 

Peng-gantoong-an 

Gosong 

Nglokop 

Benyenyeh 

Timbangan;  tradjoo 

Arang-arang;  longko; 

Ngagetake 

Meniedi 

Longko 

Njebar;  njawoor 

Amboo 

Gonto,  djongko 

Goonting 

Kachip 

Tchampah 

Sekolahan;  pamoolangan 

Pe-santren 

Olok-olok;  champah 
Ngino;  nyampahi 
Nyeneni;  njrengeni 
Bangsat;  wong  doorsi'lo 
Nimbo 
Nyidook 

Poondak 
Ang-gontor 


Kromo 


Toowook 
Kedoogi 


Grantos 
Ang-grantos 

Sandjang 
Paripaos 


Awis-awis 
Ngaget-aken 


Ambet 


70 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Scratch   (a) 

Garit 

„        (to)  of  animals 

Nyakar 

„         ,,     of  men 

Ang-graoot 

Scream 

Djelih;  gembor;  bengok 

Screw  (a) 

Scroop 

Scrupulous  (meticulous) 

Titi 

Scum 

Oomplook 

Sea  (the) 

Laoot;  segoro 

Seganten 

Seal  (a) 

Chap 

Seal  (to) 

Ngechap 

Seal  (wild) 

Roohoro 

Sea-sickness 

Mabook  laoot  (segoro) 

—  seganten 

Seam 

Samboongan 

Sambetan 

Search  (to) 

Ang-gledah 

Search-warrant 

Layang  gledah 

Serat  gledah 

Search  for 

Ang-goiek 

Ngoopados 

Season 

Oongsoom;  mongso 

Seasonable  (in  good 

Talad 

time) 

Second-hand  (half-worn) 

Masem 

Seat  (bench) 

Paloonggoohan 

Palenggahan 

Secrecy  (mystery) 

Saniar 

Secret 

Silib;  samoon 

Secretary 

Charik;  djooroo  toolis 

Djooroo  serat 

Section 

Golongan 

Secure 

Sentoso;  kerto 

Security  (bond) 

Tang-goong 

Tanggel 

Seduce 

Ang-godo 

See  (look) 

nDelok;  an-deleng 

Ningali 

See  (to  —  a  thing) 

Werooh 

Soomerep 

See  clearly 

Soomrawang 

Seed 

Willi h;  bibit;  widji 

Seek 

Goiek;  looroo; 

padhos 

Seize 

Chandak;  chekel 

Chepeng 

Seldom 

Arang-arang;  longko 

Awis-awis 

Self 

D6w6 

Piyambak 

Self-willed 

Nganggo  karep-e  d6we 

Ngangge  kadjcng- 
piyambak 

ipoon 

Select  (to) 

Pilih 

Selected 

Kapilih 

Selfish      . 

kolon 

Sell 

Adol 

Sade 

Seller  (a  small  mer- 

Wong dasar 

Tfyang  dasar 

chant;  peddler,  etc.) 

Send  (to) 

Ngirim 

Ngintoon 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


71 


Ngoko 

Kromo 

Send  away  (turn  away) 

Nampik 

Sensative 

Lantap;  choogetan 
aten 

Choogetan  manah 

Sense  (understanding) 

Boodi 

Sentence  (a) 

Ookoro 

Sentence  (judgement) 

Ponis;  pootoosan 

Sentence   (to) 

Ngookoom 

Separate  (to) 

Boobar 

Bibar 

Serious 

Temen 

Servant 

Batoor;  batir 

Renchang 

Serve  (to) 

Ngladeni 

Ngladosi 

Serviette 

Serbed 

Service  (work) 

Laden 

Ladhos-an 

Separately  (of  persons  or 

Dewe-dewe 

Piyambak-piyambak 

things  of   the 

same  group) 

Separately  (of  things 

Sidji-sidji 

Setoonggal-setoongga 

distinguished 

from  persons) 

Series 

Ooroot-oorootan; 

Set  (to)  (of  heavenly 

Sooroop 

Serap 

bodies) 

Settle  (to  conclude) 

Mootoos;  ngrampoongi 

Settle  a  debt 

Ngloonasi 

Settled  (paid) 

Loonas;  sah 

Severe  (of  actions) 

Kereng 

Sew 

Dondom 

Shade 

Ayom;  a-oob 

Shade 

Lelemboot;  memedi 

Lelembat 

Shade  (to  seek  shade) 

Nga-oob 

Shadow 

Layangan 

Shake 

Ojog  (ojog);  gedfeg 
goyang 

Shallow 

Cheper;  chetek 

Sham  (to) 

Semang;  seng-adi 

Shameless 

Tanpo  isin 

Shame 

Isin;  wi'rang 

Shape 

Wangoon 

Share 

Bagian;   pandooman 

Sharp 

Landep 

Shark 

Iwak  choochoot 

Sharpen 

Ngasah 

Shatter 

Ngremook;  ngremek 

Shattered 

Roosak 

Rfsak 

Shave 

Nyookoor 

72 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Sheath 

Rongko;  saroongan 

Shed  (to)      leaves 

Nlbak-ak6 

Ndawah-aken 

„       „        skin 

Mloongsoongi 

„      ,,        feather 

Bodol;  mbrodol-i 

Shed  (a) 

Emptor 

Shed  tears 

Mbrebes  mili 

Sheep 

W6doos  gembel 

Mendo  gembei 

Sheet  (form,  thin  and 

Lembar 

fiat) 

Shell  (of  shell-fish) 

Tho-thok 

Shell-fish      (river) 

Keong 

(sea) 

Kerang 

Shelter  (a) 

Pengoongsen 

Shelter  (to  take) 

Ngaoob;  ngoongsi 

Shield  (a) 

Tameng 

Shine  (to) 

Menchorong;  gilap 

Shining 

Fating  penchorong 

Shining     (the  sun  is) 

Srengenge  menchorong 

Soorjo  — 

„          (the  moon  is) 

Padang  (terang)  boolan 

Ship 

Praoo  kapal 

Baito  kapal 

„     (steam) 

Kapal  asep 

Shirt 

Kemedjo 

Shiver 

Deredeg;  goometer 

Shock 

Djo-lo 

Shoes 

Sepatoo 

Shoot    (sprout) 

Ganchar 

(to) 

Ambedil 

Nyen-djoto 

Shore 

Darat;  pasisir 

Short 

Chekak 

Shout    (to) 

Mbengok 

Show  (Ostentatious 

Mitongtonake;  mamreake 

—  aken 

show) 

Show  (Ostentation) 

Pam^r 

Show  (a  play) 

Tontonan 

Tingal-an 

Show  (perform) 

Nang-gap 

Show  (to  make  clear) 

Noodoohake 

Nedah-aken 

Show  (to  point) 

Nooddohi 

Nedah-i 

Show  (bring  into  view) 

Giyar;  goomiyar 

Shower-bath 

Panchooran 

Shrewd 

Lantip;  chandak-an 
gatek-an;  sardjono 

Shrimp 

Oorang 

Shrine 

Kramat 

Shrink  (shorten) 

Mengkeret 

Shrivel 

Boongker 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


73 


Ngoko 

Krorao 

Shrub 

Groombool 

Shudder    (a) 

Kekes 

(to) 

Ngekes 

Shuffle  (mix) 

Ngasoot 

Shut  (to) 

Nootoop;  ngineb 

Shut  (to  —  door,  win- 

Nootoop; ngineb 

dow) 

Sick 

Loro 

Sakit 

„     (nausea) 

Moonek-moonek 

Side  (border) 

Pinggir;  tembing 

Side 

Sisih 

Side-leap 

Giwar 

Side-wise 

Minggir;  nisih 

Sieve     (a) 

Ayak-an;  Irig;  saring-an 

(to) 

Ngayaki;  nyaring 

Sigh 

Ngoondjal;  ambekan 
(napas) 

Sign  (to) 

Nandani  tangan 

„     (a) 

Chfri;  tondo 

Signal 

Chiri;  tondo;  tenger 

,,       (sound) 

Tengoro 

Signature 

Tondo  tangan 

Signal  (to) 

Nengeri 

Silence  (to) 

Sirep;  dedep 

„        (to) 

Nyrepi 

Silent 

Meneng 

K^ndel 

Silk 

Sootro 

Silver 

Seloko 

Simple 

Prasodjo;  bar^s 

Simpleton 

Bliloo;  bodo 

Sin  (to) 

Doso 

Sin 

Doso;  dooroko 

Sincere 

Temen;  bares;  soochi; 

Since 

Awit; 

Sinew 

Oorat 

Sinful  (unclean) 

Dooroko 

Singe 

Kebrongos 

Sing  (by  males) 

Ooro-ooro 

„    (male  or  female) 

Nembang 

Njekar 

„    (females  only) 

Sinden 

Sinner 

Wong  doso 

Tiyang  doso 

Sinuous 

Lengkong  (menggak- 
menggok) 

Sink 

Kelem;  kerem 

Sir 

Doro 

74 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Sister    (older) 

(younger) 
,,        -in-law 
Sit     (crossed  legs) 
Sit  (legs  under,  and 

towards  the  back) 
Sit  (squat) 
Skeleton 

Sketch 

Skilful 
Skilled 
Skillfulness 
Skin  (to) 
Skin  (hide) 
Skip  (pass  over) 

„     (hop) 
Skipper  (captain) 
Sky 
Slander 

Slant 

Slap  (to)  (head) 
„  (body) 
,,    (temples) 

Slate  (a) 

Slave 

Sleep 

Sleep  deeply 

Sleepy 

Sleeve 

Slender 

Sling  (a) 

Slip  (slide)  down 

Slip  (pillow  cover) 

Slippers 

Slip  away  un-noticed 

Slip  (sneak)  into 

Slippery 

Slice  (to) 

Slice  (a) 

Slide  (mountain) 

Slime  (nasal) 

,,      (throat,  etc.) 


Ngoko  Kromo 

Embok-ayoo  (mBak-yoo) 

Adi  wadon  —  estri 

[pe  wadon 

Silo 

Timpooh 


Andodok 
Djrangkong;  baloo- 

ngan; 
Roopo;  gonto;  rangangan; 

ranchangan 
Prigel;  pfnter 
Biso;  bahood 
Ka-bisan 

Nglonyom;  babak 
Koolit 
Ngliwati; 

Loon-djak-loon-djak 
Nakodo 

Langit;  awang-awang 
Ngolo-ngolo;  mitenah; 

njatoor  olo 
Miring 
Nabok; 
Njabiek 
Nempiling 
Lay;  sabak 
Batoor  tookon 
Tooroo 
Pooles 
Arip 
Lengen 
Lenchir 
Plinteng 

Mlorot;  nglong-sor 
Ooles 

Kasoot;  chenelo 
Ambolos 
Nayab 
Loonyoo 
Ngiris 
Sa-iris 

Djoogroog;  googroog 
Oombel 
Reeyak 


Saged 
Ka-sagedan 


Nglangkoongi 


Ngawon-awon;  njanten 
a  won 


Renchang  toombasan 
Tilem 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


75 


Ngoko 

Kromo 

Slime  (other) 

Loomoot 

Slow 

Rindik;  alon-alon 

Sluggish    (flow) 

Remben;  talompe 

(lazy) 

Kesed 

Sluice 

Gedjlig 

Sly 

Djoolig;  lorop 

Smash  (to) 

Ngremook;  ngroosak 

Small 

Chilik 

Alit 

■Smallpox 

Chachar 

■Smart    (clever) 

Lantip 

;Smell     (a) 

Amboo 

Ambet 

:     „        (to) 

Ngamboo 

Ngambet 

■Smashed 

Roosak 

Risak 

Smoke 

K-bool 

Smoke  (to  —  a  cigar) 

Oodood 

Smoked  meat 

Daging  garangan 

Smoke  meat  (to) 

Ng-garang  daging 

Smooth 

Aloos 

•Snail    (water) 

Kay-ong 

,,       (earth;  wood,  etc.) 

Brekit-jot 

Snake 

Oolo 

Sawer 

Snatch  from  danger 

Ngreboot 

Ngrebat 

Snatch  at  (to) 

Nyendal 

Sneak    into 

M-brobos 

away 

Ambolos 

Sneeze 

Wahing 

Snipe 

Manook  boorchet 

Peksi  boorchet 

Snore 

Ngorok 

Snout 

Choongoor;  choongir 

Soak  (to) 

Ngekoom 

;  Soap 

Saboon 

:  Sobbing 

Mingsek-mingsek 

i  Sober  (modest) 

Anteng 

^Social  intercourse 

Koompal-koompool; 
golang-golong 

:  Society  (club,  etc.) 

Koompoolan;  gooyoo- 

Kempalan 

ban; 

\Soit  (to  touch) 

Aloos 

isoft  (not  hard) 

Empook 

S  Soft  voiced 

Lirih 

iSoil  (to) 

Ang-goobrasi 

!  Soiled 

Reged 

i  Solace 

Panglipoor 

f  Sold 

Wis  di-doi 

Sampoon  dipoon-sade 

(kasade) 

76 


ENGLISH  JAVANESE  D1CTI0NAR\ 


Ngoko 

Kromo 

Solder 

Patri 

Soldier 

Serdadoo;  pradjoorit 

Sole     (one  and  all) 

Sawidji 

Solid    (of  gold) 

Gligen 

„     (of  other  materials) 

Bleg; 

Solo  (song,  etc.) 

Gending;  lagoo 

Sole  (of  foot) 

Tlapak-an  (dlamak-an) 

Solitary  life  (hermit) 

Topo;  nepi 

Some 

Sawcneh 

Sometimes 

Kadang  kol^* 

Son 

Anak  lanang 

Anak  djaler 

Song 

Tembang 

Soon 

Gelis  (glis) 

Enggal 

Soothe  (pacify) 

Ngarih-arih;  ngrerepo 

Sow  (to) 

Nyebar 

Sorrow 

Sedih;   kingkin;  reda- 
tin;   soosah;  kesoo- 
sahan 

Redatos 

Sorry  for  (pity) 

We  I  as 

Sorcerer 

Djooroo  tenoong 

Sorcery 

Tenoong 

Sort  (kind) 

Werno 

Werni 

Sort  (to) 

Mrinchi;  milihi 

Soul 

Jeewo;  njowo 

„     (spirit) 

Sookmo 

Sounding-lead 

Tradjoo 

Sound  (in  quality) 

Kanggo 

K^ng-ge 

Sour 

Kechoot 

Sound  (a) 

Ooni;  sooworo 

Oongel 

Soup  (Javanese) 

Djangan 

South 

Kidool 

Sow 

Nyebar 

Spacious 

Lego;  djembar;  selo 

Spade  (a) 

Pachool 

Spade  (to) 

Machool; 

Sparing 

Irit 

Sparrow 

Manook  gredjo 

Sparkle 

Fating  penchorong 

Sparrow-hawk 

Alap-alap 

Speak  against 

Modo;  nachat 

Speak  to  (advise; 

Ngarooh-aroohi 

counsel) 

Speak  (to) 

Gooneman;  kondo 

Gineman;  wichanten 

Speechless 

Tenger-tenger 

Spectacles 

Kocho  moto  (tismak) 

Kocho-tinggal 

^  ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 

Ngoko 

Kromo 

Spectacle  (a  play, 

Tontonan 

Ting-alan 

show, 

etc.) 

Spectator 

Wong  nonton 

Tiyang  nonto 

Spinage 

Bayem 

Speed 

Gelis;  rfkat;  kebat 

Spider 

Kemlandingan;  kemonggo 

Spend  (to) 

Ngragadi 

Spine 

Oolo-oolo 

Spices  (mixed) 

Boomboo;  rachik-an 

■Spin  (to) 

Ngoobengake;  ngantih 

—  aken 

•Spirit  (not  mate 

rial) 

Sook-mo 

:  Spit  out 

Idoo 

;  Spleen  (human) 

Limpo 

„      (animal) 

Limpo 

Splendid 

Monipyor;  renyep 

Splendor 

Choyo;  chayo 

Split    open  (to) 

Ambledag;  rengat 

,,          ,,     (of  wood) 

Njigar 

„     (of  ground) 

Nelo 

Spoil 

Ngroosak 

Spoke  (of  wheel. 

etc.) 

Roodji 

Sponge 

Kembang  karang 

Spook 

Memedi 

Spoon 

Sendok 

Spoor 

Tapak 

Spotless 

Resik 

Spot 

Delemok 

Spout 

Koochoo 

Sprain 

Kesliyo 

Spread  (to) 

Prencho;  menchar; 
anggelar 

Spread  (promulgc 

ite) 

Djooworo 

Spray  (to) 

Nyiprat;  nyiram 

Spring  (mechanical) 

Pir 

(water) 

Etook;  sendang; 
soomber 

„        (to) 

Mloompat 

(to  gush 

out) 

Moodal;  ganchar 

Sprinkle 

Nyiram;  nyiprat;  ngesok 

Sprouts  (vegetables) 

Trooboosan 

Spy 

Moto-moto 

Mrlpat-mripat 

Spy  upon  (to) 

Ngintip;  ngindjen 

Squall 

Angin  l^soos 

Squander 

Ngebreh;  boros 

Square 

Pesagi;  madjoo  pat 

77 


I 


78 


Squeeze 
Squint 
Stand  firm 
Startle  (to) 

Statue 

Stay  (linger) 

Staff  (walking  stick) 

Stately 

Stamina 
Stature 

Standard  (banner) 
Stab  (to) 

„    (a  stab  wound) 
Stand  (endure) 
Starch 

„        (to) 
Stall  (stable) 
Stair 
Stair-like 
Starling 

Stake     (marker) 
Stay      (remain) 
Stall      (cattle) 
Stamp  (feet) 
Stamp  (in  mortar) 
Stamp  (rice  or  etc.  in 

quantity) 
Stamper  (pestle) 
Stack  (to) 
Station 
Stalk  (a) 
Stammer 
Star 

Steadfast 

Steadily  (continually) 
Steady 
Stealthily 
Steam 
Steam-ship 
Steer  (to) 
Steep  (in  water) 
Steep  (incline) 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Penet 

K6ro; 

Tegooh 

Ang-gedandap;  kaget; 

andjoolo 
Recho; 
Ler6n 
Teken 
Mooliyo;  ngengreng; 

praboo 
Tahan 
Dedeg 
Gendero 
Nyoodook 
Soodook 
Toogoo 

Kandji;  sekool 
Ngandji;  njekooli 
Gedogan 

Oondak-oondakan 
Toondo-toondo 
Manook  djalak 
Andjir 
Leren 
Kandang 
Gidro-gidro 
Gechak 
Nootoo 


Kromo 


Kendel 


Peksi  djalak 
Kendel 

Anggentang 


Aloo 

Toompook 
Setachioon 
Gagang 
Glagepan 
Lintang 
Tegooh;  tetep 
Mindcng;  adjeg 
Anteng  adjeg;  tetep 
Nyelamoor;  dedemitan 
Soomoob;  oowap 

Kapal  asep  Baito  asep 

Ngemoodfeni 

Ngekoom;  ngechloopake    —  aken 
Ngambat;  nyengkil; 
neng-gek 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


79 


Ngoko 

Kromo 

Stem 

Gantilan 

Step  (to) 

Djoomangkah;  ndjang- 
kah 

Step  (one) 

Jangkah 

Step-father 

Bapa  koowalon 

-mother 

Bohk  koowalon 

-child 

Anak          „ 

Stick    (insect  bite) 

Ngantoop 

,.      (a) 

Tek-n 

Stick    (adhere) 

Keket;  liket 

Stiff     (feeling  of) 

Pegel 

„      (quaUty) 

Kakoo 

Stifle 

Kelekepan 

Stifling  heat 

Soomook 

Still   (silent) 

Sidem;  dedep 

Still   (to  stand) 

Mandeg 

Stir  (to)  (as  with  spoon) 

Ngeboor 

Stir  up  (incite) 

Ngojok  ojoki;  ngajani 

Stir  (move) 

Obah 

Ebah 

Stirrup 

Songgho  wedi 

Stock  (hoard) 

Andoongan 

Stocking 

Kaos 

Stone 

Watoo 

Selo 

Stoop  (to) 

Mendah 

Mendeh 

Stop! 

Mandego!  (mandek-o) 

Stopper  (bottle) 

Soompel 

Stop  (to) 

Ngandegh;  nahan 

Stop  (rest) 

Leren 

Kendel 

Store     (European) 

Toko 

„        (native) 

Waroong 

Wandi 

Store  (to) 

Ngandoong;  nyimpen 

Store  (a  supply) 

Andoongan 

Storm 

Prahoro;  barat 

Storey  (of  house) 

Soongsoon 

Story  (narrative) 

Charito 

Charfos 

Stout  (fat) 

Lemoo 

Luhmo 

Stove 

Pawon 

Street  (road) 

Dalan 

Merghi 

Strap 

Tali;  kolo 

Tangsool 

Straight 

Lempeng 

Strand  (a) 

Asat 

Strain  (through  cloth) 

Saring  saring 

Straddle  —  legged 

Mengkangkang 

Strange  (foreign) 

Moncho 

(queer) 

Aneh;  ganjil 

80 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Stranger  (a) 

Wong  moncho 

Tiyang  moncho 

Strayed 

Kesasar 

Stream  (flow) 

A16or-an 

Strength 

Ke-rosan;  kakooatan 

Kiyatan 

Stretch  ones'  self 

Ngoolet 

Strengthen 

Ngoowati 

Strew  (sow) 

Sebar 

Strike  (to) 

Anggitik 

Strike  (to  go  on) 

Ngendel-aken 

Strive  for 

Ambooroo;  moorih 

Amboojeng 

Stroll 

Blayang 

Straw 

Cm  an 

Stripped 

Nglinyam;  ngalonyom; 
moodani 

Strong 

Roso;  koowat 

Kiyat 

,,          firm 

Kookooh 

Kekah 

Subject  (slave) 

Batoor 

Abdi 

Submissive 

Kedep;  soomooyood 

Subordinate 

Reh;  telatah 

Subtle 

Lorop 

Sublime 

Loohoor 

Subtraction 

Di-16ng;  ngoorangi 

Ngirangi 

Substitute 

Wakil;  liroo; 

Ghantos 

Succeed  (follow) 

Nootooti 

Successful 

Dadi;  oleh  gawe 

Dados;  angsal  darnel 

Such-like 

Mengkono 

Mekaten 

Suckling 

Sooson;  byyi 
sooson 

Sesepan 

Sudden 

Kebat 

Suddenly 

Doomadah-an;  doom- 
rodjog;  bandjoor 

Ladjeng 

Suffer  (tolerate) 

Nekak-ake 

Dateng-ken 

Suffer  (endure) 

Nyandang 

Suffering  (mental) 

Banget  s6osah-e 

Sanget  sfsah-ipoon 

Suffering  (physical) 

Ngle-loro;  oleh  loro 
nyandang  loro 

Njenjakit 

Sufficient 

Chookoop 

Chekap 

Sugar 

Goolo 

Gendis 

Suggest 

Tari 

Tantoon 

Suggestion 

Wfsik 

Suicide 

Ngendat 

Suit  (a) 

Sa-png-adek 

Suitable  (proper) 

Patoot 

Pantes 

Sullen  (appearance) 

Mrengoot;  lengoos 

Sulphur 

Welirang 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


81 


Ngoko 

Kromo 

Sultan  (of  Solo) 

Soosoohoonan; 
Sinoohoon 

Sultaness 

Ratoo 

Sultry 

fsis 

Surley 

Mrengoot;  lengoos 

Sun  (the) 

Sreng-eng-e 

Sun  (to) 

Ngepeni;  di-peh;  di-meh; 

Sunday 

Ngahad 

Sum 

Goonggoong 

Summons  (to) 

Nyeregk 

Summons  (a) 

Sereg 

Superintend 

Noonggoo;  noogoor 

Neng-go 

Supervise 

Noonggoni 

Nenggani 

Support  (to  care  for  a 

Ngrompo 

dependent) 

Support  (prop,  assist) 

Ambantoni 

Suppose 

Ngiro 

Nginten 

Supposed  (presumably) 

Kiro-kiro 

Kinten-kfnten 

Supple 

Limes 

Suppress 

Nindes 

Supplicate 

Njalook;  akoo  njalook 

Nyoowoon;  koolo 
nyoowoon 

Supplicating  (voice  or 

Ngasih-asih 

manner) 

Sure 

Karoowan;  nyoto 

Kanten-an;  sa-pstoo 

Supply 

Ngoowehi 

Nyookani 

Surmise  (to) 

Ngiro;  nyono 

Nginten 

Surley  (appearance) 

Mrengoot;  lengoos; 
dohso;  wengis 

Surpass 

Ngoongkooli;  ngloowihi 

Nglangkoongi 

Surpassingly  good 

Loowih-loowih 

Langkoong-langkoong 

(superlative) 

Superlative 

Loowih-loowih 

Langkoong-Iangkoong 

Surroundings  (environ- 

Oobeng 

ment) 

Suspect 

Nerko 

Suspend  (remove  from 

Motchot 

office) 

Suspend  (in  air) 

Nglayang 

Suspicious  of 

Dhi  terko;  cholo  wadi 

Cholo  wados 

Sustain  (hold  out) 

Nahan 

Suture 

Samboongan 

Sambetan 

Swarm  (a) 

Ampegh-an 

Swallow    (to) 

Ngoontal 

(a) 

Sa-6ontal-an 

82 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Swamp 

Rowo 

Swampy 

£mbes;  bech^k 

Swear    (take  oath) 

Nyoopoto;  soompah 

Nyoopaos 

Swear    (use  bad  lan- 

Misooh 

guage) 

Sweet 

Leghi 

Sweep  (to) 

Nyapoo 

Sweets 

Jadjanan 

Swell  (to) 

Melar;  mekar;  abooh 

Swelling  (a) 

Abooh 

Swim 

Ngalangi 

Swindling 

Apoos-apoosan 

Swindler 

Bangsat 

Swindle 

Ngapoosi 

Swing    (a) 

Bandooian 

„        (to) 

Ambandool 

Sword 

Pedang 

Syrup 

Joorooh 

System  (a) 

Prenatan 

T 

Table 

Medjo 

Table-cloth 

Ooles  medjo;  taplak 
medjo 

Tail 

Boontoot 

Tailor 

Gerdji;   dondom;  too- 
kang  dondom 

Take  (to) 

Joopook;  anjoopook; 
jookoot 

Mendet;  pendet 

Take  (pluck) 

Amek;  metik 

Tales  (nursery) 

Dong-eng 

Talisman 

Jfmat 

Talk  (to) 

Ngomong 

Wijanten 

Talkative 

Omeh;  jooweh 

Tame  (to) 

Nyeyoomboo;  gawe 
tootoot 

Daniel  ch6omb( 

Tame 

Choomboo;  tootoot 

Tap  (with  finger) 

Anjawil 

Tap  (to  —  trees) 

Deres 

Tart  (sour) 

Sepet 

Task 

Booboohan 

Taste  (flavor) 

Roso 

Raos 

.,      (to) 

Ngroso 

Ngraos 

Tasty  (appetizing) 

£nak 

Echo 

Tattle 

Wadool 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


83 


Taunt 
Tax 
Tea 
Teach 


eacher 
;Tea-cup 
Tea-pot 
Tear  (rent) 
Tear  (to) 
Tears 
Tease  (to) 

Telegram 
Telegraph  (to) 
Tell 

.'Temple    (hindu) 

„         (Mohameddan) 

Tempt 

Tender 

Tendon 

Tent 

Tepid 

Term  (fixed  period) 

Terrace 

Territory 

Terse 

Terrible 

Terror 

Test  (taste) 

[Test  (strength,  quality) 
(Testify  (to) 
[Than  (1  am  taller  than 

you) 
(That 

Thank  (to) 

Thankful 

The 

(Theatre 
Then      (at  that  time) 

There  (place) 


Ngoko 

Pep6yoh-an 

Pamoorwat 

Teh 

Moolang;  ngadjar; 

nyinaoo;  mooroo-i 
Gooroo 
Changkir 
Teko 
Soowek 

Nyoowek-nyoowek 
Loogh 
Ganggoo;  bedho; 

ghondjak 
Layang  kawat 
Ngavvat 
Nyarito;  ngomong; 

tootoor;  meroohake 
Chandi 
Mesigit 
Amboodjook 
Empook;  amogh;  li'mer 
Otot 
Tendo 
Anget 
Pas6gh-an 
Pelataran 
Pa-lemah-an 
Omong  ringkes 
Nger-am-er-am-ake 
Kaget 
Nyichipi 
Chachak;  nyobo 
Nyekseni 
Akoo  gede  kdro  kvvay 

I'koo 

Panarimo;  noowoon 

Ketrimo 

e  (affix)   Ex.:  the  man 

(Wong-e) 
Kemedi 
Waktoo  semono; 

ka-ana-ne 
Kono;  ingkono;  nyang- 

kono 


Kromo 


Serat  kawat 
Nyarios 


Pa-sf-ten 
— •  aken 

Nyobi 

Koolo  ageng  kalian 

sampeyan 
Pooniko  (Meniko) 

Ketrimah 
Tiyang-zpoon 

Ka-\v6ntenan-ip6on 
Ngriko;  Mrikoo 


84 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARl 


Ngoko 

Kromo 

Thereupon 

Banjoor;  toomooli 

Toomoonten 

Thick  (solids) 

Kandel 

(liquids) 

Kentel 

Thief 

Maling;  doorsilo 

Pandhoong 

This 

fki 

Poonlko  (Meniko) 

Thin 

Kooroo 

Kero 

Thin  and  fiat 

Tipis 

Think 

Kiro;  pikir 

Kinten 

Thing  (physical) 

Kawoodjood-an;  barang 

(affair;  occurrence 

Prekoro 

Prekawis 

case,  etc.) 

Think  of  (opinion) 

Ngiro;  mikir 

Ngfnten 

Thirsty 

Ngelak 

Thoroughbred 

Toolen 

Thorough 

Awet 

Though 

Oodjer 

Naming 

Thorn 

Ri 

Thought  (idea) 

Chipto  manah;  doogo; 
angen-angen 

Pendooghi 

Thread  (a) 

Bola 

Benang 

Threaten 

Nginchim-fnchim 

Thrifty 

Gemen 

Throat  (outside) 

Gooloo 

Chonggo 

,,       (inside) 

Gooroong;  gorogh-an 

Throne 

Le-16ongoo-an 

Pinarah-an 

Throw  (to) 

Nyawat;  ambalang 

Throw  away 

Ambooang 

Amboochal 

Thunder 

Bledegh 

Thursday 

Kemis 

Thwart 

Malangi 

Thumb 

Jempol 

Thoughtless 

Tanpo  pikir;  sembrono 

Tanpo  manah 

Thrive 

Slamet 

Wiloo-jeng 

Tickle 

Ngileni 

Tid-bit 

Rampe 

Tide 

Lorob 

Tidings 

Pawarta 

Pawartos 

Tie  (to) 

Naleni 

Tiger 

Machan 

Sfmo 

Tight  (cramped) 

Chi-oot;  roopit 

Till  (until) 

Tekan;  nganti 

Doomoogi;  ngantos 

Tile    (roof) 

G^ndeng 

„    (floor) 

Boto 

Banon 

Time 

Wayah 

Wanchi 

Timely 

Talad 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


85 


Ngoko 

Kromo 

'Timely  (Fortunately) 

Rahayoe-ne 

Timid 

Weden 

Adjirihan 

Times  (2  x  2  =4) 

Ping 

Time  (season) 

Oongsoom;  mongso; 
mangsan;  wektoo 

Timber 

Glondong 

„      (sawn  or  squared) 

Gebingan 

Tip      (gratuity) 

Jajan;  persen 

Tired 

Kesel;  sayah 

Tin 

Tfmah;  redjoso 

To  (unto) 

Nganti 

Ngantos 

To  (toward) 

Tekan 

Toast  (drink  a) 

Nglaboohi 

Nglab^ti 

Tobacco 

Bako;  tembako 

Soto 

Today 

Dfno  fki 

Dinten  pooniko 

Toe 

Derfdji  sfkil 

Derfdji  so'okoo 

Together  (keep  —  ) 

Ngrangkood;  bareng- 
bareng 

Sareng-sareng 

Toilet  (W.C.) 

Kakoos;  joombleng 

Pekiwan;  jamban 

Tolerate 

Negah-ake 

Nega-haken 

Tomb 

Kfjing 

Tomorrow 

Sesok  esok 

Benjing  enjing 

Ton  (cask) 

Tong 

Tonic  (a) 

Tombo  ngoowatake 

Jampi  ngi-at-aken 

awak 

badan 

Tone  (sound) 

Ooni;  mooni 

Oongel;  moongel 

Tongs 

Sapit;  chapit 

Tongue 

Ilat 

Lfdah 

Too  (ke  —  en)  Ex.: 

Big  =  gede.  Too  big  = 
ke-geden 

Tools 

Bekakas;  piranti 

Pirantos 

Tooth 

Conto 

Tooth-ache 

Loro  oontoo 

Sakit  oontoo 

Topple  over 

Roobooh 

Rebah 

Torment 

Nganihoyo;  gang-goo 

Torch 

Obor 

Torrent 

Banjir  gede 

B^ndjir  ageng 

Torture 

Gang-goo;  ngle-loro; 
Nganihoyo 

Nye-nyakit;  pisakit 

Total  (to)  or  (a) 

Guonggoong 

Total  (to) 

Ang-goonggoong 

Totter  (to) 

Gonjing 

Touch    (to) 

Ngemek;  grai-yang 

(sense) 

Roso 

Raos 

Touching  (moving) 

Ngeres-eresi 

86 


ENGLISH  JAVANESE  DICTI0NAR\^ 


Touchy  (easily  offended) 
Tough 
Tow  (drag) 
Tower  (a) 
Tower  above  (to) 
Tow-line 
Towel 
Town 
Toys 

Track  (to) 
Tracks  (spoor) 
Trade  (business) 
Trade  (handicraft) 
Trace  (a  slight  record) 
Trade  (buying    &  sel- 
ling) 
Trader 
Trail  (to) 
Trained  (well) 
Transgress 
Transgression 
Translate 
Translation 
Translator 
Transfer 
Transparent 
Transcribe 

Transport  (conveyance) 
Trap 

Traveller 

Tray  (a) 

Traitor 

Train     (instruct) 

Treat     (regale) 

Treaty 

Treasure 

Treacherous 

Tremble 

Tree 

Trespass 

Trial  (examination) 

Tribute  money  (tax) 

Trifling 


Ngoko 

Choogeten-aten 

Alot 

Anggered;  nyered 

Panggoong 

Ngang-glang 

Ge-gandeng-an 

Andook 

Kooto 

Dolanan 

Nitik 

Tepak;  Tilas 

Dagang 

Pegawe-an 

£mp-rr 

Lakoo  dagang 

Wong  dagang 

Nftik 

Paham 

Nglang-gar 

Pe-langgar-an 

Salin  temboong 

Salinan 

Kang  salin 

Ngelih;  ngalih 

Wening;  bening 

Nooroon;  nedak 

Pengoosoong 

Krokol;  padangan; 

kolo;  jeplakan 
Wong  lelakoo 
Leng-ser 
Chidro 
Ngadjar 
Soogooh 
Pirookoon 
Rojo  peni;  rodjo 

brono;  bondo;  amal 
Jahii 

Goometer;  ndr^deg 
Wit 

Nglang-kahi 
Papriksan 

Pamoorwat;  padjek 
Remeh 


Kromo 


I 


Kftho 

Pend^mel-an 
Lampah  digang 
Tiyang  dcigang 
Pootoos 


Santoon  temboong 
Santoonan 
Ingkang  santoon 


Tiyang  lelimpah 


S6gah 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


87 


Ngoko 

Kromo 

Trifle  (to) 

Ngobrol 

Trinket 

Rerenggan 

Trifle  (a) 

Remeh;  s-p61e 

Trot 

Anjo-jrog 

Trouble 

Soosah;  ewooh 

Sfsah;  ewed 

True  (loyal) 

Toohoo 

True  (upright) 

Bares;  sti'yo 

True 

Nyoto;  b^ner;  toohoo 

£stoo;  leres 

Trunk  (of  tree) 

Lanchar 

Truthful  (exact) 

Titi 

Trunk  (box) 

K6-per 

Trust  (to) 

Ngandel 

Ng^ng-gep 

Trustee 

Wali 

Try 

Chobo;  jajal 

Chobi 

Tub  (drum) 

Tong 

Tube 

Semprong 

. 

Tuesday 

Seloso 

Tug-of-war 

Tarik-tarikan 

Tumult 

Goomeder;  ghemerih 

Tune 

Lagoo 

Turban 

Serban 

Turbid 

B6o-tk 

Turn      (to)  around 

Moobeng;  mlnger 

„          ,,    corner 

Mengohk 

„    over 

Malih 

Turn  (next) 

Gilir 

Turn  upside-down 

Glewang 

Turn  and  turn  about 

Rambah  rambah 

Twig 

Lanchar;  pang  wit 

Twist 

Moobang 

Twins 

Kembar 

Twine 

Tali 

u 

Tingsool 

Udder 

Kapoor 

Ugly 

Olo;  elek 

Awon 

Umbrella 

Payoong 

Songsong 

Unanimous 

Atoot  rookoon 

Unavoidable 

Tan  wali  wali;  ora 

Boten    kinging   di-roon 

keno  di  singkiri 

singkiri 

Unaware 

Ora  werooh 

Boten  sm6rep 

Unbecoming 

Ora  patoot 

Boten  pantes 

Unbelief 

Ora  ngandel;  oro  per- 

Boten  ngandel;  boten 

choyo 

pit^dos 

Unbounded 

Tanpo  wates 

88 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Uncared  for 

Oro  kopen 

Boten  kopen                         L 

Uncertain 

Ora  temtoo;  6ra-6rane 

Boten  temtoo;  boten          L 
boten-ipoon                       L 

Uncivilized 

Koorang  ajar;  kasar 

Kfrang  ajar                          L 

Uncle 

Wahk;  paman, 

L 

Unclean 

Sooker;  chemer 

I 

Unclean  (sinful) 

Nadjis 

',  I 

Unclouded 

Terang 

i  I 

Uncommon 

Ora  jamak 

Boten  jamak 

Uncomfortable 

Ora  seneng 

Boten  remen 

Unconscious 

Kesambet;  kelenger 

Uncovered  (discovered) 

Ketem(3o 

Kepanggih 

Uncertain 

Rangoo-rangoo 

Under 

Ngisor 

Ngandap 

Undergo 

Nglakoni 

Nglampahi 

Undersigned 

Nang  nondo  tangani 

Inkang  nondo  hastani 

Understand 

Kng-erti 

Mng-ertos 

Understanding  (menta- 

Boodi 

Nalar 

lity) 

Undertake 

Nglakoni 

Nglampahi 

Under  way 

Ing  dalan 

Ing  margi 

Undress 

Choochool;  lidar 

Uneasy 

Soo-melang 

Uneven 

Ora  roto 

Boten  r^din 

Uneven   (unfair) 

Krowal 

(odd) 

Gandjil;  getchol 

Unfair 

Ora  adil;  chooliko; 
krowal 

Boten  adil 

Unflinching 

Antep 

Unfold 

Ang-gelar 

Unfriendly 

Ora  semanak 

Boten  semanak 

Unforgivable 

Ora  keno  di-ap6oro 

Boten  kenging  dipoon 
apoonten 

Ungrateful 

Koorang  tarfmo 

Kirang  Tarimah                 | 

Unhappy 

Soosah  ati 

Sisah  manah 

Unhealthy 

Nglarani 

Nyakfti                                j 

Unholy 

Werit 

Unimportant 

Remeh 

Uninhabitable 

Ora  keno  di-anggoni 

Boten  keng-ing  dipoon 
enggeni 

Union 

Koompoolan; 
golongan 

Kempalan;  klem-pah-an 

Unit 

Sa  eko 

( 

Unity 

khl 

United 

Koompoolan;ng6ompool 

Kempalan;  ngl^mpak 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


89 


Uninterrupted 

Unintelligible 

Universal 

Unique 

Unjust 

Unknowable 

Unknown 

Unlike 

Unlimited 

Unload 

Unlucky 

Unmannerly 

Unmarried 

Unpack 

Unpalatable 

Unpardonable 

Unpercieved  (to  work) 

Unpercieved 

Unpleasant 

Unreason 

Unreasonable 

Unruly 

Unripe 

Unsafe 

Unsavory 

Unseemly 

Unselfish 

Unskilful 

Unsound  mind 

Unsuitable 

Unstable 

Unsteady  (by  age) 

Until 

Untimely  (conduct) 

(work) 
Unusual 

Unworthy 

Up 

Uphold 

Upon 

Upright  (true) 

Upright  (erect) 


Ngoko 

Tan  pegat;  tansah 
S^mar 

Alam  jembdr 
Sawetoro 
Ora  adil 
Sarhoor;  lamoor 
Ora  karoohan 
Sanes;  (sa-nes);  bcdo; 

ora  podo 
Tanpo  wates 
Nyoodoh 
Cheloko;  bilai 
Ora  werooh  toto;  kasar 
Boochang 
Nyoodo 
Ora  enak 
Ora  keno  di-ap6oro 

Nyflib 

Silib 

Ora  kepenak 

Moal;  mokal 

Ora  adil 

Bonggo 

Nom;  mentah 

Gawat 

Ora  enak 

Ora  patoot 

Loh-mo 

Korang  biso 

Tanpo  boodi 

Ora  patoot 

Ginggang 

Bobrok 

Nganti;  tootoog; 

Telanjoor 

Lanchang 

Ora  loomrah;  aneh; 

ganjil 
Ora  toomrap 
Ing  doowoor 
Ngrekso 
Ing 

Bares;  setcho 
Jejer 


Kromo 

Ten  pedot 


Sawetawis 
Boten  adil 


Boten  kantdnan 

Boten  benten; boten  sami 


Boten  soomerep  toto 


Boten  echo 

Boten  kenging  di-poon 
apoonten 


Boten  sekecho 

Boten  adil 

Nem 

Boten  dtcho 
Boten  pantes 

Kirang  saged 

Boten  pantes 

Ngantos;  sahing-go 

Boten  limrah 

Boten  toomrap 
Ingkang  inggil 


90 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Uproot 

Ambedol 

Uprising  (rebellion) 

Geger;  roosooh 

Resah 

Upset  (by  fright) 

Charoongoos 

Upstart  (parvenu) 

Wong  sesangkan;  tiroo- 
tiroo 

Tiyang  — 

Upside  down  (disorder) 

Balingkrah 

Usage  (custom) 

Adat;  choro;  anggoo 

Angge;  anggenipoon 

Use  (to) 

Nganggoo;  kanggoo 

Kangge 

Useful 

Keno  di-anggoo 

Kenging    dipoon-angge 

Use  (of  use) 

Goono;  kanggo;  pae- 
dah;  pedah 

Gino;   kangghe 

Useless 

Tanpo     goono;  tanpo 
gawe;  tanpedah 

Tanpo  damel 

Usual 

Loomrahe 

Limrahipoon 

Utensils  (kitchen) 

Grabah 

V 

Vacancy 

Lowongan 

Vacant 

Lowong; 

Vacation  (or  relief) 

Libooran 

Vacillate 

Ganggem;  mangoo 

Vaccinate 

Nyooblik 

Vaccination 

Chooblik 

Vagabond 

Wong  planchongan 

Tiyang  blayangan 

Vagrant  (astray) 

Kesasar 

Vain  (in) 

Tanpo  gawe;  ora  dadi 

Tanpo  damel 

Valient 

Wani;  kendel 

Wantoon 

Valley 

Ledok;  joorang 

Siti  ledok 

Valued  (prized) 

Adji 

A-hos 

Value  (of  value,  use,  etc) 

Payoo;  kanggoo 

Pajeng 

Value  (price) 

Regho 

Reghi 

Valise 

Tas 

Vanish 

Si'rno;  flang 

[tchal 

Vanquish  (to) 

Ngalahake 

Ngawon-aken 

Various 

Warno-werno 

Werni-werni 

Variance  (at) 

Sooloyo 

Vary 

j> 

Varnish 

Poolas 

Vegetables 

Janganan;  polowidjo; 
sayoran 

Kelan-an 

Vegetation 

Tookoolan 

Vein 

Otot 

Vehement 

Banget 

Sanget 

Veneration 

Pamoondi 

Venerate 

Ngoormati;  moondi 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


91 


Vengeance 

Venom 

Venture  (risk) 

Velvet 

Very 

Vice 

Victim 

View  (opinion) 

View  (vista) 

Village 

Villager 

Vile 

Villain 

Vindicate  (to) 

Vine 

Vinegar 

Violate 

Violence 

Virtue 

Virtuous 

Virulent  (qualify  the 

idea  or  word  with 

the  word) 
Vision 
Vista 
Visit  (to) 
Visitor 

Visit  (to  receive) 
Visit  (to) 
Visible 
Voice 
Void  (a) 

Volume  (of  books) 

Voluntary 

Vomit 

Vow 

Voyage  (sea) 

Voyage  (to) 


Wage  (daily) 

Wager 

Waggish 

Wake  (to  cause  to) 


Ngoko 

Wales;  pamales 

Oopas 

Wani 

Bloodroo 

Temen;  nemen 

Doso 

Koorban  sembelehan 

Pengroso 

Pandelengan 

Desso 

Wong  desso 

Doorsilo 

Bangsat 

Ngrekso 

Tandooran  rambatan 

Chokak 

Nglanggar 

Pekso;  rodo;  pangroodjak 

Secho;  ke-bechik-an 

Ootomo 

Banget 


Tayoo 

Pandeleng-an 

Nili'hi;  sonjo;  nindjo 

Dayoh 

Oleh  dayoh 

Tilik 

Katon;  katoro 

Sooworo 

Kekoorangan;  selot; 

lowong 
jnid 

Karepe  dewe 
Mootah 
Kaool 
Sabrangan 
Layaran 


Kromo 


Wantoon 


w 


Pengraos 
Pa-ningal-an 
Doosoon 
Tfyang  doosooon 


Tanem-an  rambatan 


Ke-sai-nan 
Sanget 


Pa-nfngal-an 

Nooweni 

Tamoo 

Angsal  tamoo 

Toowi 

Ketawis;  ketingal 

Soowanten 

Kekirangan 


Kandjenipoon  piyambak 
Loontak 


Booroohan 
Totohan 
Menchool 
Googah 


Berah-han 


Gigah 


92 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Wake  (to  awake  from 

Tangi 

sleep) 

Wait  (to) 

Ngentenni;  noongoo 

Ngentosi;  neng-go 

Waist  (of  body) 

Bang-ke-an 

Waist  (bodice) 

Kotang 

Waist-coat 

Rompi 

Wait  a  moment 

Ngenteni  se-delo 

Ngentosi  se-kedap 

Walk  (to) 

Mlakoo;  loomakoo;  lakoo 

Mlampah;    loomampah; 
lampah 

Walk  (stroll) 

Dolan-dolan 

Wall 

Tembok;  pager  boto 

Pager  banon 

Wall  (circular  hedge) 

Chapoori 

Wanton 

Andoogal;  badigal 

Wander 

Mlanchong  mlanchong; 
nglompro 

Want  (poverty) 

Kabootoohan 

Kabetahan 

War 

Prang 

Wardrobe  (container) 

Lemari 

Lemantoon 

Warm 

Panas 

Benter 

Warm  (to) 

Manasi 

Benteri 

Warn 

Wangsit;  elik-elik 

Warning 

Wangsit 

Warrior  (Javanese) 

Pradjoorit 

Warehouse 

Goodang 

Warrant  (guarantee) 

Tang-goong-an 

Tang-gel-an 

Wary 

Ati-ati 

Atos-atos 

Watchman 

Wong  kcmit;  wong  jogo 

Tiyang  jagi 

Wash  (to) 

Ngoombah 

Girah 

Wash  hands 

Wisoogh 

Wash  face 

Ra-op 

S6ri-an 

Wash  basin 

Pa-weesoogh-an 

Pa-widji-an 

Wash  water 

Banyoo  weesoogh 

Toyo  — 

Watch  (a  pocket  — ) 

Jam  kantong;  erlodji 

Watch  (the  night—) 

Kemit 

Watch  (spy  upon) 

Ngi'ntip;  nginjen 

Water-closet 

Joombleng 

Kakoos 

Watch  (guard,  or  patrol) 

Sahos;    chaos;  toonggook 

Water-closet 

Joombleng 

Kakoos 

Water-works  (irrigation) 

Soosookan 

Water 

Banyoo 

Toyo 

Wave  (to) 

Ngawe-awe 

Waver 

Ganggam 

Wave  (one's  arms) 

Mobat-mabit 

Water  (drinking) 

Banyoo  ngombe 

Toyo  png-oonjook 

Water  (well  — ) 

Banyoo  sendang 

Toyo  sendang 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


93 


Ngoko 

Kromo 

Water  (bath) 

Banyoo  adoos 

Toyo  — 

Way  (manner) 

Witjaksono;  choro;  roopo 

Roopi 

Wax 

Malam 

We 

Akoo  kabeh;  akoo  podo 

Koolo  sedyo,  sami 

Weak    (feel) 

Ringkih;  lemes 

(listless) 

Aras-arasen 

Weaken 

Ngapesake 

Wealth 

Bondo 

Wealthy 

Wong  abondo 

Tiyang  abondo 

Weapon 

Gaman;  gegaman 

Dedamel 

Weary 

Sayah;  kesel 

Weave  (to) 

Nenoon 

Weave  basketry 

Ngenam 

Wed  (marry) 

Nikah;  somah 

Semah 

Wedding 

Pa-nikah;  penganten 

Wedding  gift 

Soombang  nikah 

Weeds 

Roongkood 

Weed  (to) 

Matoon;  dang-ir 

• 

Weeding 

Watoon 

Weep 

Nang-is;  ambrebes  mdih; 
metoh-ake  looh 

Week 

Sa  minggo 

Weigh   (to) 

Nimbang 

„        (to  consider) 

,, 

Weight 

Bobot 

Waw-rat 

Well  (healthy) 

Waras;  slamet 

Saras;  wiloojeng 

Well  (water) 

Soomoor 

Well-bred 

Toto  kromo;  trapsflo; 
tandook 

Well  known 

Jadjah 

Well-to-do 

Mampoo 

Well-up  (of  water; 

Moodal;  moobal 

tears,  etc.) 

West 

Koolon 

Kflen 

Wet 

Teles 

Wet  through 

Klochoot 

Wharf 

Palabooan 

Pe-labetan 

What? 

Opo? 

Poonopo  (menopo)? 

Wheat 

Gandoom 

Whisper    (a) 

Wfsik 

(to) 

Be-bfsih 

Whistle 

Sing-sot 

Wheel   (carriage) 

R6do;  gillnding-an 

„       (machine) 

Rodo 

Where  ? 

Ing-endi;  ngendi  ? 

Poondi? 

94 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

When  ?  (in  future) 

Besok  opo  ? 

Benjing  poonopo  ? 

When  (at  the  time  — ) 

Naliko;  bareng 

Kolo  poonopo  ? 

When  (in  the  past) 

Dek  kapan  kapan 

Kolo  poonopo 

While  (during) 

Bareng;  antoro 

Sareng 

Whip 

Chambook;  petchoot 

Whip  (riding) 

Choometi;  chemeti 

Whip  (to) 

Nyabet;  mechoot; 
nyambook 

Which 

Opo 

Whirl 

Mawoor 

Whirl  wind 

Angin  lesoos 

White 

Pootih 

Petak 

White-wash  (to) 

Nglaboor 

Whole 

Sarwo;  sroowo 

Who 

Sopo 

Sinten 

Why 

Kenang  opo;  yogene; 
geneyo 

Kenging  poonopo 

Wick   (small) 

Oocheng-oocheng 

„      (large) 

Soomboo 

Wicked 

Beler 

Wide 

Ombo 

Wfyar 

Widow 

Rondo 

Widower 

Doodo 

Wife 

Rabi 

Wild 

Kesit;  rfngas 

Willing  (disposed) 

Sootah;  soodi 

Will  (testament) 

Wasfyat 

Will  (the  will  to  do) 

Karep 

K^djeng 

Winnings 

Bati;  oontoong 

Win  (to) 

Menang 

Sas^p 

Wind  (to) 

Footer 

Winnow 

Napeni 

Winner 

Pa-mcnang 

Ingkang  sasap 

Wind 

Angin;  sflfran 

Window 

Tfngkep;  jendelo 

Wing 

Soowiwi  (swiwi) 

Wine 

Anggor 

Window-pane 

Kotcho  tfngkep 

Wipe  (to) 

Anggebeg 

Wire 

Kawat 

Wirey 

Alot 

Wish  (to) 

Pe-noowoon;  ngarep-arep 

Ngadjeng-adjeng 

Wish  (to  desire  to  do) 

Arep;  gelem 

Bade;  Pooroon 

With 

Karo;  kambi 

Kalfan 

With  (by  means  of) 

Lantaran;  djalaran 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONAF?Y 


ys 


Ngoko 

Kromo 

Without 

Tanpo 

Witness 

Seksi 

Witty 

Bahood  anandooki 

Saged  anandooki 

Wisdom 

Djoodjooring  panimbang 

Wise 

Wichaksono 

Wobbling 

Goyang;  gondjing. 

Woman 

Wong  wadon 

Tiyang  estri 

Wonder  (to) 

Eram;  goomoon; 
ngoo-ngoon 

Wonder  (a) 

Mookdjfdjat;  Ka^lokan 

— 

Wonderful 

Elok;   ngeramake 

— aken. 

Wood 

Kayoo 

Kadjeng 

Wood-cut 

Ookiran 

Work  (stopping  hour) 

La-oot;  boobar 

bibar 

Worn  out  (by  work 

cruse) 

Gerang;  djempo 

Work  (to  put  to) 

Ambooboohi 

Ambebahi 

Work 

Gawe;  nyamboot-gaw6 

Damel;  njamboot-damel 

Work  (one's  — 

■) 

Pegawe-an 

Pe-damel-an 

Worship 

Hoormat;   pakoormatan 
taq-iim 

Worsen 

Djoomroonooh 

Word 

Temboong;  boso 

Worry 

Dadi  ati 

Dados  manah 

Worry  (do  not 

worry!) 

Odjo  dadi  ati-moo 

Sampoon  dados  manah 

sampeyan 

Worth  (value) 

Payoo 

Padjeng 

Worthless 

Ambatalake;  tanpo 
rego  (adji) 

— aken;— regi(aos) 

Worthy 

Patoot;  pengadji 

Pantes;  pengaos 

World 

Djagad;   alam   donyo 

Worms 

C  baching 

Worms  (intesti 

nal) 

Chaching  djero-an 

Wound  (to) 

Natoni 

Wound  (a) 

Tatoo 

Woven  (other  than 

cloth) 

Kepang;  anam-an 

Wrangle 

Ngomel;  tookar 

Wrath 

Srengen;  njrengeni 
(njeneni) 

Wrathful 

Sengit 

Wreck  (to) 

Ngroosak 

Ngrfsak 

Wrestle  (to) 

Ang-geloot 

Wrestling 

Gelootan 

Writhe 

Mang-keret 

Wrinkle  (to) 

Ndjekctoot 

Wrinkled 

Kisoot;  nglempit 

9G 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

Wrinkle 

Lempit-an 

Write 

Noolis 

Nyerat 

Writing 

Toolisan 

S^rat-an 

Writing  materials 

Piranti  (bekakas)  noolis 

Pirantos  njerat 

Wrong  (injustice) 

Kanioyo 

Wrong  (amiss) 

Loopoot 

Lepat 

Wrong  (not  good) 

Olo;  elfek 

Awon 

Wrong  (evil) 

Molo 

Wrong  (to) 

Noonani; 
ngroosak 

Ngrisak 

Wrong  (not  so) 

Doodoo 

Y 

D6d6 

Yawn 

Ang-op 

Year 

Taoon 

Yearly 

Taoonan;  saben  taoon 

Yearn  for 

Kepengin 

Yellow 

Kooning 

Jen6 

Yet  (nevertheless) 

Oodjer 

Yet  (still) 

Lagi 

Saweg 

Yes 

lyo 

I'nggih 

Yield  (to) 

Ngoodjo 

Yesterday 

Dek  wingi 

Saweg  wingi;  kolo 
wingi 

Yoke 

Sawed;  chawed 

Yolk 

Kooning  endog 

Jene  tigan 

Yokel 

Wong  tani;  tani 

Tiyang  tani 

You 

Kowe 

Sampeyan 

Young 

Nom 

Nem 

Your  (expressed  by 

—  moo 

—  sampeyan 

suffix) 

Zinc 


Seng 


Numbers. 


0 

1 

2 
3 

4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 

11 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

40 

50 

51 

52 

60 

65 

70 


Ngoko 

Nool;  das 
Sidji 
Loro 
Teloo 
Papat 
Limo 
Nenem 
Pitoo 
Woloo 
Songo 
Sapoolooh 
Sa-vvelas 
Ro-las 
Teloo-las 
Pat-belas 
Limo-las 
Nem-belas 
Pitoo-las 
Woloo-las 
Songo-las 
Rong  poolooh 
Sa-likoor 
Ro  likoor 
Teloo  „ 
Pat      „ 
Salawe 
Nem  likoor 
Pitoo     „ 
Woloo    „ 
Songo    „ 
Teloong  poolooh 
„     sidji 
,,  ,,     loro 

Patang  poolooh 
Seket 

Sfeket  sichi 
Seket  loro 
Sawidak 
Sawidak  limo 
Pitoong  poolooh 


Kromo 

Setoonggai 

Kalih 

Tigo 

Sekawan 

Gangsal 


Sedoso 

Kalih-welas 
Tigo-welas 
Kavvan-welas 
Gangsal-welas 


Kalih  doso 

Kalih  likoor 
Tigo       ,. 
Kawan  ,, 
Selangkoong 


Tigang     doso 

„    setoonggai 
„     kalih 

Kawan  doso 

Seket  setoonggai 
Seket  kalih 

Sawidak  gangsal 
Pitoong  doso 


98 


ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


Ngoko 

Kromo 

80 

Woloong  poolooh 

Woloong  doso 

90 

Sangang  poolooh 

Sangang  doso 

100 

Satoos 

101 

Satoos  sidji 

Satoos  setoonggal 

200 

Rong  atoos 

Kalih  atoos 

300 

Teloong  atoos 

Teloong  atoos 

411 

Patang  atoos  sewalas 

Kavvan  atoos  sewalas 

525 

Limang  atoos  selawe 

Gangsal  atoos  selang- 
koong 

666 

Nem  atoos  savvidak 
nem 

717 

Pitoong  atoos  pitoolas 

888 

Woolong  atoos  vvoolong 

Woolong  atoos  woolo 

poolooh  woloo 

doso  woloo 

1000 

Sewoo 

1999 

Sewoo  sangang  atoos 

Sewoo   sangang  atoos 

sangang  poolooh  songo 

sangang  doso  songo 

2000 

Rong  evvoo 

Kalih  ewoo 

10,000 

Sapoolooh  ewoo;  sa-leksa 

Sedoso  ewoo 

100,000 

Sa-keti 

1,000,000 

Sa-yooto 

Multiples. 

Once 

Sapisan 

Twice 

Pindo 

Kaping  kalih 

Thrice 

Ping  teloo 

Kaping  tigo 

Double 

Tikel 

Quadruple 

Tikel  pat 

Tikel  sekawan 

Hundredfold 

Tikel  satoos 

Sickness. 

Sick 

Loro 

Sakit 

Asthma 

Ampeg;  loro  napas 

Sakit  napas 

Epilepsy 

Ayan 

Fever 

Kademen;  loro  panas 

Kasrepen;  sakit  bente 

Cholera 

Kolerah 

Dysentery 

Mencheret 

Diarrhoea  (bloody) 

Ngising  getih 

Beboechal  rah 

Smallpox 

Chachar 

Chicken-pox 

Chachar  banyoo 

Chachar  toyo 

Itch;  scabies 

Goodig 

Ulcers;  boils 

Koreng 

Syphilis 

Loro  bengang 

Sakit  bengang 

To  spit  blood 

Moontah  getih 

Loontak  rah 

Cough 

Watook 

ENGLISH  JAVANESE  DICTIONARY 


99 


Ngoko 

Kromo 

Cold  (a) 

Pileg 

Head-ache 

Ngeloo 

Stamach-ache 

Loro  wadook 

Sakit  wadook 

„        (abdominal) 

Loro  weteng  (mooles) 

Sakit  weteng  (mooles) 

Tooth-ache 

Loro  oontoo 

Sakit  oontoo 

Paralysis 

Loompooh; 

Lame  (to  be) 

Pinchang 

Deaf 

Boodegh;  soedo  pang- 
roengoe 

Soodo  pamireng 

Blind 

Pichek 

Mute 

Bisoo 

Lunatic 

Edan  (gembloong) 

Dropsy 

Boosoong 

Leprosy 

Loro  boodoog 

Sakit  boodoog 

Blood 

Getih 

Rah 

Urine 

Ooyooh 

Measles 

Gabag 

There  are  five  forms,  or  grades,  of  the  Javanese  language: 

Ngoko  (Low    Javanese),    used    by  a  superior    to    an  inferior  and  by  older 
people  when  addressing  children. 

Kromo  (High  Javanese),  used  by  an  inferior  to  a  superior,  and  by  children 
to  elders. 

Madyo,  a  form   between    high  and  low  Javanese  and  used  between  people 
of  lower  ranks.  It  is  a  shortened  form  of  Kromo. 

Kromo  Inggil,  a  stilted  form  of  Kromo. 

Boso  Kedaton,  a  super-stilted  Kromo  used  when  addressing  royalty. 

Of  the  above  forms,  only  Ngoko  (low)  and  Kromo  (high)  are  in  general 
use,  and  the  following  list  shows  only  these  two  forms.  Where  no  Kromo 
word  is  shown,  the  Ngoko  word  is  used.  The  number  of  words  in  Kromo 
Inggil,  Kromo  Karaton  and  Madyo  is  said  to  be  very  limited,  and  for  practical 
purposes  may  be  disregarded. 

Following  are  hints  as  to  differences  in  alphabet  pronunciation: 

Javanese  English 


as 
as 


aw 
ah 


100 

EN 

3LISH 

J 

AVANI 

iSE  DICTIONA 

Javanese 

English 

e 
i 

as 

as 

a 

e 

oe 

as 

00  in  "pool" 

dj 

as 

J 

g 

as 

g  in  "go" 

h 

is 

not 

fully 

sounde 

d,  b 

ut 

indicated 

only. 

h 

fir 

lal, 

IS  somewhat 

like 

hk 

with  nei 

ther 

letter  i 

iilly  sounded 

J 

as 

y  in  "year" 

ng 

as 

n 

sing 

nj 

as 

nya  or  nyuh 

q 

tj 

as 
as 

k,  or  the 
softer  hk 
sound 

ch 

RETURN      SOUTH/SOUTHEAST  ASIA  LIBRARY  SERVICE 
TOhiI^      438  Main  Library  642-3095 


LOAN  PERIOD  1 
1  MONTH 

2 

3 

4 

5 

6 

ALL  BOOKS  MAY  BE  RECALLED  AFTER  7  DAYS 

DUE   AS  STAMPED   BELOW 

APR24W78' 

r,  ■ , ..  ]   'i  1070 

' '    '  •    X    I      1  _  /  f; 

FORM  NO.  DD  28,  1  m,  6'76 


UNIVERSITY  OF  CALIFORNIA,  BERKELEY 
BERKELEY,  CA   94720 


J.C     BERKEl  t  1    L!liR4Rlt'j 


i  CD3517Mt,lE 

RETURN     SOUTH  /SOUTHEAST  ASIA  LIBRARY  SERVICE 

TO^"^    438  Main  Library  642-3095 


LOAN  PERIOD  1 
^      1  MONTH 

2                                3 

4 

5                               6 

ALL  BOOKS  MAY  BE  RECALLED  AFTER  7  DAYS 

.J     ,    |RME  AS  STAMPED  BELOW 

APR    1198Z 

orp        6   ]mS 

bt-T      ^  ' 

UNIVERSITY  OF  CALIFORNIA,  BERKELEY 
FORM  NO.  DD28,  2.5m,  12/80     BERKELEY,  CA  94720 

®s